ادبيات داستاني ايران در آيينه كتابشناسيها

حسین حداد

اشاره: عمر صد ساله داستان‌نويسي به معناي جديد و امروزي‌اش در ايران زمين ايجاب مي‌كند كه گنجينه‌اي از اطلاعات گوناگون، پيرامون موضوعات مختلف اين عمر صد ساله پديد آيد، تا آنچه را كه شايسته و بايسته اين مقطع تاريخي است، به سهولت به مخاطبان نشان دهد. گسترش داستان و رمان، سرآغاز ايجاد تحولات گوناگون در اوضاع اجتماعي، سياسي، فرهنگي و ... جامعه است. براي نشان دادن اين تحولات و ثبت و ضبط رمانها و داستانهاي زاييده يا ايجاد كننده اين تحولات، بر نهادها و بنيادهاي اهل فرهنگ است كه با توجه به اين گذشته نسبتا طولاني و با توجه به نبودن يك كتاب كامل و در خور شأن جامعه داستان‌نويسي كشور، طرح يك دايرةالمعارف بزرگ ادبيات داستاني پي‌ريزي شود. شناسه‌هاي كتابشناختي كه در اين مقاله معرفي خواهند شد، همه مي‌توانند آغازي مناسب براي اين طرح بزرگ باشند. قبل از ارائه شناسه‌ها توجه خوانندگان را به چند نكته جلب مي‌كنم:1. در اين مقاله تلاش پژوهشگران و همكاران بر آن بوده تا كتابشناسيهاي ادبيات داستاني و يا ديگر منابع شبه كتابشناسي پديد آمده در فاصله زماني قبل از انقلاب تا پايان سال 1384 را شناسايي و در هشت شكل خاص، طبقه‌بندي نمايند. اين طبقه‌بندي به دليل ساختار مشترك آن كتابها خواهد بود. در آينده ـ در مقاله‌هايي جداگانه، بعد از اينكه ساختار مشترك هر دسته را توضيح داديم ـ به معرفي توصيفي و تحليلي هر اثر نيز پرداخته خواهد شد و جا به جا اگر فرصتي هم به دست آيد به سنجش آثار با هم در يك طبقه يا با طبقات ديگر دسته‌بندي شده، خواهيم پرداخت.
2. متاسفانه در بخش كتابشناسي هم مانند بخشهاي فرهنگي ديگر، پراكنده كاريهاي زيادي شده و مي‌شود، و با وجود اينكه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ـ به ظاهر ـ يك مركز نيمه مستقل با عنوان «دفتر مطالعات ادبيات داستاني» دارد، هنوز اين گونه كارها در سر در گمي كامل به سر مي‌برند. براي تعالي بخشيدن به حركتهاي گوناگون ادبيات داستاني كشور در تمام زمينه‌ها، بنيادي بنيادين با ساختاري جامع و غير قابل تغيير با هر تعويض مديريتي لازم است تا در اين زمينه با حضور كارشناسان معتبر و قابل قبول بانك اطلاعات گسترده‌اي در زمينه ادبيات داستاني، در همه شاخه‌هاي فني و تخصصي آن، اعم از كتابشناسي، نقدشناسي، مأخذ شناسي، اثر شناسي (كمي و كيفي) و ... تشكيل شود تا بتواند پاسخگوي نيازهاي پديد آورندگان و پژوهشگران عرصه ادبيات داستاني كشور باشد.
3. امروزه بر هر اهل پژوهشي روشن است كه انجام كارهاي اساسي در زمينه ادبيات داستاني با شرايط سخت و كند كتابخانه‌هاي ما، دشوار و نشدني است. چه بسا تعداد انگشت شماري از كتابشناسيهاي جامع رصد شده در اين نوشتار، جز با حمايت خاص يك مركز و يا يك نهاد فرهنگي و آن هم بيشتر به دلايل رفاقت و يا اعتبار علمي يك فرد تحقق پيدا نكرده است؛ مابقي پديد آورندگان اين گونه آثار همواره در رنج بوده و با مشكلات تحميلي دست و پنجه نرم كرده‌اند.
4. جا به‌جايي وظايف پديد آورندگان نيز، يكي ديگر از مشكلات اين عرصه به شمار مي‌آيد: داستان نويساني كه كتابشناس مي‌شوند (به دليل امكاناتي كه در اختيار دارند) و كتابشناساني كه به دلايل مختلف از انجام اين گونه كارها پرهيز دارند.
به جرئت مي‌توان گفت اين گونه آثار كه توسط افراد غير متخصص كتابشناسي پديد آمده و به بازار نشر كتاب عرضه شده‌اند، جز اتلاف وقت، آن هم به كمك امكانات محل كار و يا حمايت يكي از اهالي قدرت در عرصه فرهنگ ثمره‌اي ديگر نداشته‌اند، الا اينكه به يك فهرست كتاب دست يافته باشند.
5.در اين جا تعريف كتابشناسي، اندكي وسيع‌تر از تعريف معمولي گرفته شده و به تبع آن، دايرةمصداقهاي آن گسترده‌تر است، علت اصلي اين نگاه هم اين نكته است كه تمام انواع طبقه‌بندي كه در اين مقال ارائه شده، به نوعي مي‌تواند به پژوهشگران ادبيات داستاني در شناخت هر چه بيشتر كتابهاي داستاني در دوره‌هاي مختلف و فراز و فرودهاي اين مسير از دوران قبل از مشروطه تاكنون،‌ كمك كند. پر روشن است همه اينها، هر كدام به نحوي، مي‌توانند گنجينه غني‌اي از منابعي باشند براي پژوهشگراني كه دير يا زود قصد آن دارند تاريخ ادبيات داستاني ايران را در يك شكل فراگير و حركت جمعي و فراتر از تنگ نظري‌هاي بعضي از محققان كنوني كه در كتابهايشان منعكس است، تدوين كنند. برخي از اين كتابها فارغ از اين كه در كدام طبقه‌بندي جاي مي‌گيرند، از آن جهت كه اطلاعات خوبي درباره نخستين داستان نويسان و آثارشان به دست مي‌دهند، ارزشمندند و برخي به خاطر اينكه توانسته‌اند اطلاعات گسترده‌تري از كتابهاي داستاني دوره‌هاي متفاوت ادبي ايران ارائه دهند، ارزشمند هستند. آنچه كه نگارنده تا اين تاريخ توانسته است شناسايي كند و آنها را در طبقه‌بندي خاص خودش جاي دهد، تعداد كتاب و تعداد مقاله تا پايان سال 1384 است.

اول: كتابهاي مختص كتابشناسي ادبيات داستاني به معناي عرف عمومي
1.كتابشناسي نقد كتاب؛ ميهندخت معاصد؛ تهران: انجمن كتاب؛ 1356 (274 ص).
2.كتابشناسي داستان كوتاه ايران و جهان؛ فرشته مولوي؛ تهران: نيلوفر؛ 1371 (528 ص).
3.كتابشناسي داستانهاي كوتاه و رمان جنگ در ايران؛ به كوشش حسين حداد؛ تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و معاونت فرهنگي بنياد جانبازان؛ شهريور 1372 (272 ص).
4.فهرست داستانهاي كوتاه درباره جنگ تحميلي در مطبوعات ايران؛ تهيه و تدوين: دفتر مطالعات ادبيات داستاني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ تابستان 1372 (182ص).
5.كتابشناسي ادبيات داستاني ايران از آغاز تا سال 1370؛ دكتر يعقوب آژند؛ تهران: نشر آرمين؛ 1373 (212 ص).
6. كتابشناسي قصه‌هاي قراني، پيامبران، ائمه و صحابه عليهم السلام؛ به كوشش واحد مطالعات و تحقيقات اسلامي سازمان اوقاف و امور خيريه؛ حسين حداد؛ تهران: اسوه؛ پاييز 1374 (712 ص).
7.قصص قرآن و تاريخ انبيا؛ كتابشناسي و مقاله‌شناسي؛ حسين فعال‌نژاد عراقي؛ تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ 1374 (؟ ص).
8. كتابشناسي رمان و مجموعه داستان مترجم؛ زير نظر مهدي افشار به كوشش فاطمه كنارسري؛ تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ 1377 (جلد اول: 720ص)، (جلد دوم: 746 ص).
9.كتابشناسي داستانهاي انقلاب 1377 ـ 1357؛ قاسمعلي فراست و سيده زهرا مدني؛ تهران: موسسه چاپ و نشر عروج وابسته به معاونت هنري موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني؛ 1384 (480 ص).

دوم: كتابشناسيهايي كه در مجلات و يا گاهنامه‌هاي ادبي به چاپ رسيده است
1.كتابشناسي تحليلي؛ غلامرضا منفرد و پيروز قاسمي.
قلمرو ادبيات كودكان؛ ش. 9؛ به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: حوزه هنري؛ 1375 (ص 8ـ 126).
2.كتابشناسي تحليلي: كتابهاي منتشر شده در پاييز 1372؛ غلامرضا منفرد و پيروز قاسمي قلمرو ادبيات كودكان؛ ش. 10؛ به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: حوزه هنري؛ 1375 (ص 79 ـ 99).
3. كتابشناسي تحليلي؛ واحد بررسي كتاب دفتر هنر و ادب كودك و نوجوان.
قلمرو ادبيات كودكان؛ ش؟، به كوشش رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ 1368 (ص49 ـ 56).
4.كتابشناسي تحليلي بهار 1372؛ غلامرضا منفرد و پيروز قاسمي.
قلمر ادبيات كودكان؛ ش. 8؛ به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: حوزه هنري؛ 1378 (ص101-111)
5.كتابشناسي تحليلي؛ بخش بررسي كتاب كودك واحد ادبيات حوزه هنري.
قلمر ادبيات كودكان؛ ش.5؛ به كوشش رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ 1369 (ص1 تا 56).
6. كتابشناسي تحليلي؛ غلامرضا منفرد و پيروز قاسمي.
قلمرو ادبيات كودكان؛ ش.7؛ به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: حوزه هنري؛ 1373 (ص 97 ـ 134)
7.كتابشناسي توصيفي ادبيات كودكان و نوجوانان؛ واحد كتاب دفتر.
قلمرو ادبيات كودكان؛ به كوشش رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ بهار 1378 (ص 39 ـ 46).
8.كتابشناسي تحليلي؛ محمد ميركياني؛ محمدرضا بايرامي و ...
قلم و ادبيات كودكان؛ ش.6؛ به كوشش رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ زمستان 1370 (ص 85 ـ 102)
9.كتابشناسي توصيفي؛ واحد بررسي دفتر هنر و ادب كودك و نوجوان.
قلمرو ادبيات كودكان؛ ش.1؛ به كوشش رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ بهار 1366 (ص 52-68).
10.كتابشناسي توصيفي كتابهاي كودكان و نوجوانان؛ واحد بررسي كتاب دفتر قلمرو ادبيات كودكان؛ ش.2؛ به كوشش رضا رهگذرد؛ تهران: حوزه هنري؛ بهار 1366 (ص 105 ـ 114).
11.كتابشناسي تحليلي كتابهاي مناسب كودكان و نوجوانان، پويش؛ دوفصلنامه ويژه بررسي هنر و ادبيات كودكان و نوجوانان؛ ش.4؛ به كوشش رضا رهگذر؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ بهار و تابستان 1374 (130-142).
12.سهم مجلات رشد در ادبيات مقاومت؛ محمدجواد ساوجي‌پور.
سالنامه رشد؛ ش.1؛ به كوشش حسين حداد، محمد ناصري و محمد حمزه‌زاده؛ تهران؛ دفتر انتشارات كمك آموزشي؛ بهار 1378 (ص 152ـ162).
13.فرهنگ داستان نويسي جنگ كودكان و نوجوانان؛ به كوشش حسين حداد؛ پويش؛ دو فصلنامه ويژه بررسي هنر و ادبيات كودكان و نوجوانان، ش.5، به كوشش رضا رهگذر؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ پاييز و زمستان 1374؛ (ص 186 ـ 190).
14.فرهنگ داستان نويسان جنگ در مجلات كودكان و نوجوانان؛ پويش؛ دو فصلنامه ويژه بررسي هنر و ادبيات كودكان و نوجوانان؛ ش.5؛ به كوشش رضا رهگذر؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ پاييز و زمستان 1374 (ص 200 ـ 209)
15. كتابشناسي تحليلي كتابها، مناسب؛ زهرا احمدي، طيبه علمايي و ...؛ پويش؛ دو فصلنامه ويژه بررسي هنر و ادبيات كودكان و نوجوانان؛ ش.5؛ به كوشش رضا رهگذر؛ تهران كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ پاييز و زمستان 1374 (ص 242 ـ 265).
16.كتابهاي مذهبي در آينه انتخاب كتاب سال مراكز فرهنگي؛ حسين حداد؛ درباره ادبيات و هنر ديني. ش.1؛ به كوشش حسين حداد و ناهيد سلماني؛ تهران: پژوهشگاه ادب و هنر ديني و انتشارات نيستان؛ 1381 (ص 330 ـ 340).
17. فرهنگ نويسندگان داستانهاي عاشورايي، گروه سني كودك و نوجوان و بزرگسال؛ حسين حداد؛ درباره ادبيات و هنر ديني؛ ش.1؛ به كوشش حسين حداد و ناهيد سلماني؛ تهران: پژوهشگاه ادب و هنر ديني و انتشارات نيستان؛ 1381 (ص 452 ـ 458).
18.كتابشناسي تحليلي كتابهاي مذهبي كودكان و نوجوانان؛، زهرا احمدي و ...؛ پويش؛ ادبيات ديني كودكان و نوجوانان؛ ش.6؛ به كوشش رضا رهگذر؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ بهار 1377 (ص 241 ـ 256).
19.كتابشناسي مصطفي رحماندوست؛ حسين حداد؛ گلچهر: چهره‌هاي معاصر ادبيات كودكان و نوجوانان؛ به كوشش حسين حداد؛ تهران: قدياني (بنفشه؛ 1371 (ص 37 ـ 75).
20.كتابشناسي رضا رهگذر؛ حسين حداد؛ گلچهر: چهره‌هاي معاصر ادبيات كودكان و نوجوانان به كوشش حسين حداد؛ تهران: قدياني (بنفشه)؛ 1371 (ص 187 ـ 237).
21.كتابشناسي فريدون عموزاده خليلي؛ حسين حداد؛
گلچهر: جهره‌هاي معاصر ادبيات كودكان و نوجوانان؛ به كوشش حسين حداد؛ تهران: قدياني (بنفشه) 1371 (ص 345 ـ 390).
22.مروري بر رمان‌هاي جنگي ايالات متحده آمريكا؛ ناصر نراقي؛ ادبيات داستاني؛ ش. 12، س.اول؛ ويژه داستان جنگ؛ تهران: حوزه هنري؛ مهر 1372، (ص 1-19 وسط مجله).
23.اطلاعيه، فراخوان عمومي دبيرخانه سمينار بررسي رمان جنگ در ايران و جهان؛ معاونت فرهنگي بنياد جانبازان؛ ادبيات داستاني؛ س. 2، ش.19؛ ويژه ادبيات داستاني افغانستان؛ به كوشش زهرا زواريان؛ تهران: حوزه هنري؛ ارديبهشت 1373 (ص 57 ـ 59).
24. كتابشناسي قصه‌هاي انقلاب؛ حسين حداد؛ ادبيات داستاني؛ س.3، ش. 28 و 29؛ ويژه ادبيات انقلاب اسلامي؛ به كوشش شوراي سردبيري؛ تهران: حوزه هنري؛ بهمن و اسفند 1373 (ص 44 ـ 55).
25. قصه‌هاي انقلاب در آينه آمارها و نمودارها؛ حسين حداد؛ ادبيات داستاني؛ س. 3، ش. 28 و 29؛ ويژه ادبيات انقلاب اسلامي؛ به كوشش شوراي سردبيري؛ تهران: حوزه هنري؛ بهمن و اسفند 1373 (ص 56 ـ 103).
26.سير داستان‌نويسي و رمان‌نويسي در سال 1373؛ حسين حداد؛ ادبيات داستاني؛ س. 3، ش.31 و 32، به كوشش شوراي سردبيري؛ تهران؛ حوزه هنري؛ ارديبهشت و خرداد 1374 (ص 3).
27.فرهنگ‌داستان نويسان؛ مترجمان و منتقدان ادبيات داستاني در ايران؛ حسين حداد؛ ادبيات داستاني؛ س.3‌، ش. 34؛ به كوشش شوراي سردبيري؛ تهران، حوزه هنري؛ مرداد 1374 (ص 70 ـ 73).
28.فرهنگ داستان نويسان زن در ايران (قسمت اول: بعد از انقلاب)؛ م. ح. ساوجي، ناهيد سلماني و مژگان تيرگر؛ ادبيات داستاني؛ س. چهارم، ش. 38؛ به كوشش شوراي سردبيري ؛ تهران: حوزه هنري؛ اسفند 1374 (ص 3 ـ 7).
29.داستانهاي علمي ـ تخيلي از نگاه كتابشناسي، حسين حداد و داوود ساكت؛ ادبيات داستاني؛ س. چهارم، ش. 39، يعقوب آژند و راضيه تج‍ّار؛ تهران: حوزه هنري؛ بهار 1375 (ص 164 ـ 179).
30.كتابشناسي داستان‌نويسان زن؛ م.ح ساوجي، منيژه شاعرا، ناهيد سلماني و مژگان تيرگر؛ ادبيات داستاني، س. 4، ش. 40؛ يعقوب آژند و راضيه تج‍ّار؛ تهران؛ حوزه هنري؛ تابستان 1385 (ص 178 ـ 181).
31. فرهنگ داستان‌نويسان جهان؛ يعقوب آژند.
ادبيات داستاني؛ س، پنجم، ش. 41؛ راضيه تجار و يعقوب آژند؛ تهران؛ حوزه هنري؛ پاييز 1375 (ص158 ـ 172).
32. فرهنگ داستان نويسان جهان؛ يعقوب آژند
ادبيات داستاني؛ س، پنجم، ش. 42، راضيه تجار و يعقوب آژند، تهران: حوزه هنري؛ بهار 1376 (ص 170 ـ 180).
33. فرهنگ داستان نويسان جهان؛ يعقوب آژند؛
ادبيات داستاني؛ س. پنجم، ش. 43؛ راضيه تجار و يعقوب آژند؛ تهران: حوزه هنري؛ تابستان 1376 (ص 156 ـ 165).
34. فرهنگ داستان نويسان جهان؛ يعقوب آژند؛
ادبيات داستاني؛ س. 5، ش. 44؛ راضيه تجار و يعقوب آژند؛ تهران؛ حوزه هنري؛ پاييز 1376 (ص 168 ـ 182).
35. فرهنگ داستان نويسان جهان؛ يعقوب آژند؛
ادبيات داستاني؛ س. پنجم، ش. 45؛ راضيه تجار و يعقوب آژند؛ تهران: حوزه هنري؛ زمستان 1376 (ص 150 ـ 157).
36. فرهنگ داستان نويسان جهان؛ يعقوب آژند؛
ادبيات داستاني؛ س. پنجم، ش. 46؛ راضيه تجار و يعقوب آژند؛ تهران: حوزه هنري؛ بهار 1377 (ص 154 ـ 161).
37. فرهنگ داستان نويسان جهان؛ يعقوب آژند؛
ادبيات داستاني؛ س. پنجم، ش. 47؛ راضيه تجار و يعقوب آژند؛ تهران: حوزه هنري؛ تابستان 1377 (ص 126 ـ 134).
38. درگذشتگان اهل داستان؛ جواد كامور بخشايش؛
ادبيات داستاني؛ س. هفتم، ش. 51؛ راضيه تجار و يعقوب آژند؛ تهران: حوزه هنري؛ تابستان و پاييز 1378 (ص 197 ـ 213).
39. فرهنگ نويسندگان قصه‌هاي انقلاب؛ حسين حداد، فاطمه زينلي و ليلا عبدلي.
ادبيات داستاني؛ س. هفتم، ش. 51؛ راضيه تجار و يعقوب آژند؛ تهران: حوزه هنري؛ تابستان و پاييز 1378 (ص 222 ـ 231).
40. فرهنگ داستان نويسان ايران (1377 ـ 1357 ش) حسين حداد، ناهيد سلماني و ...؛ ادبيات داستاني؛ س. هفتم، ش. 51 ؛ راضيه تجار و يعقوب آژند؛ تهران: حوزه هنري، تابستان و پاييز 1378 (ص 226 ـ 255).
41. يكصد و هفده رمان خواندني براي جوانان؛ گروه ادبيات انديشه پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي؛
ادبيات داستاني؛ س. يازدهم، ش 72؛ محمدرضا سرشار، احمد شاكري؛ تهران: حوزه هنري؛ شهريور 82 (ص 39).
42. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در زمستان 1373؛ شوراي بررسي كتاب پژوهشنامه؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 1، س. 1؛ به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ 1374 (ص 126 ـ 159).
43. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در بهار 74؛ شوراي بررسي كتاب پژوهشنامه؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 2، س. 1، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ پاييز 1374 (ص 111 ـ 139).
44. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در تابستان 74؛ شوراي بررسي كتاب پژوهشنامه؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 3، س. 1، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ زمستان 1374 (ص 160 ـ 128).
45. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در پاييز 74؛ شوراي بررسي كتاب پژوهشنامه؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 4، س. 1، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ بهار1375 (ص94 ـ 116).
46. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در زمستان 74؛ شوراي بررسي كتاب پژوهشنامه؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 2، س. 1، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ تابستان 1375 (ص 104 ـ 128).
47. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در بهار 75؛ شوراي بررسي كتاب پژوهشنامه؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 6، س. 2، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ پاييز 1375 (ص 96 ـ 117).
48.كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در تابستان 1375؛ شوراي بررسي كتاب پژوهشنامه؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 7، س. 2، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ زمستان 1375 (ص 101 ـ 131).
49. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در پاييز 1375؛ به كوشش غلامرضا منفرد؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 8، س. 2، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ بهار 1376 (ص 104 ـ 123).
50. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در زمستان 1375؛ به كوشش غلامرضا منفرد؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 9، س. سوم، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ تابستان 1376 (ص 115 ـ 137).
51. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در بهار 1376؛ به كوشش غلامرضا منفرد؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 10، س. سوم، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ پاييز 1376 (ص 99 ـ 132).
52. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در تابستان و پاييز 1376؛ شوراي بررسي كتاب پژوهشنامه؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 11 و 12، س. سوم، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ زمستان 1376 و بهار 1377 (ص 152 ـ 194).
53. كتابشناسي تحليلي كتابهاي منتشر شده در زمستان 1376؛ شوراي بررسي كتاب پژوهشنامه؛ پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 13، س. چهارم، به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ تابستان 1377 (ص 125 ـ 142).
54. ادبيات مذهبي كودكان و نوجوانان در آينه آمارها و نمودارها (قسمت اول)؛ به كوشش حسين حداد، ناهيد سلماني، مريم ترقي و ... .
پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 17، س. پنجم؛ به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ زمستان 1378 (ص 52 ـ 62).
55. ادبيات مذهبي كودكان و نوجوانان در آينه آمارها و نمودارها (قسمت دوم)؛ به كوشش حسين حداد و ...
پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 18، س. پنجم؛ به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: افق؛ زمستان 1378 (ص 78 ـ 87).
56. نمايه نقد ادبيات كودكان و نوجوانان؛ حسين حداد، مژگان تيرگر، مينا ذاكرشهرك و ... پژوهشنامه ادبيات كودك و نوجوان؛ ش. 5، س. دوم، به كوشش مهدي حجوان؛ تهران: افق؛ بهار 1376 (ص 48 ـ 73).
57. كتابشناسي آثار كودكان و نوجوانان در موضوع زندگاني و سخنان علي (ع)؛ فاطمه زهراحمدي؛ كتاب ماه كودك و نوجوان؛ ش. 38، س. چهارم؛ به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: خانه كتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ 30 آذر 1379 (ص 54 ـ 55).
58. كتابشناسي بررسي آثار و زندگي صمد؛ آرزو انواري؛
كتاب ماه كودك و نوجوان؛ ش. هفتاد و دو، س. ششم؛ به كوشش مهدي حجواني؛ تهران: خانه كتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ 30 مهر 1382 (ص 226 ـ 227).

سوم: فرهنگ داستان نويسان
1. فرهنگ داستان نويسان ايران؛ حسن عابديني؛ تهران: تهران دبيران؛ بهار 1369 (ص 178).
2. فرهنگ داستان نويسان ايران از آغاز تا امروز (نسخه جديد)؛ حسن عابديني؛ تهران: موسسه انتشارات فرهنگ كاوش؛ زمستان 1374 (ص 254).
3. نويسندگان پيشرو ايران از مشروطيت تا سال 1350؛ محمدعلي سپانلو؛ تهران: موسسه انتشاراتي نگاه 1374 (ص 312).
4. زنان داستان نويس در ايران؛ به كوشش محمدباقر نجف‌زاده بار فروش م. روجا؛ تهران: نشر روجا؛ 1375 (ص 259).
5. پيشكسوتهاي داستان كوتاه؛ جمال ميرصادقي؛ تهران: موسسه انتشاراتي نگاه؛ 1378 (ص 280).
6. نويسندگان پيشگام در داستان نويسي امروز ايران؛ علي اكبر كسمايي؛ تهران: شركت مؤلفان و مترجمان ايران؛ 1363 (ص 221).
7.فرهنگ جلال آل احمد؛ مصطفي زماني‌نيا؛ تهران: رواق؛ 1362 .

چهارم: كتابهاي ويژه تحليل ادبيات داستاني
1. صد سال داستان نويسي در ايران؛ حسن عابديني؛ جلد اول (ويژه 1253 ـ 1342)؛ تهران: تندر؛ 1368 (ص 336).
2. صد سال داستان نويسي در ايران؛ حسن عابديني؛ جلد دوم (ويژه 1342 تا 1357)؛ تهران: تندر؛ 1368 (ص 435).
3.صد سال داستان نويسي در ايران؛ حسن عابديني؛ جلد سوم (ويژه 1357 تا 1370)؛ تهران: نشر چشمه؛ 1377 (ص 537).
4. ادبيات داستاني در ايران و ممالك اسلامي؛ ترجمه و تدوين دكتر يعقوب آژند؛ تهران: نشر آرمين؛ 1373 (ص 192).
5. سيري در كانون نويسندگان ايران؛ مسلم نجفي؛ قم: بوستان كتاب؛ 1383 (ص 240).
6. درآمدي بر ادبيات داستاني پس از پيروزي انقلاب اسلامي؛ فريدون اكبر شلدره‌اي؛ تهران: انتشارات مركز اسناد انقلاب اسلامي؛ بهار 1382 (ص 268).
7. كالبد شكافي رمان فارسي؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران: سوره مهر؛ 1383 (ص 512).
8. در مسير تندباد (بررسي 20 سال ادبيات داستاني دفاع مقدس ويژه كودكان و نوجوانان)؛ محمدرضا سرشار؛ تهران: پيام ازادي با همكاري بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس؛ 1381 (ص 436).
9. موقعيت كلي هنر و ادبيات كنوني؛ محمود دولت‌آبادي؛ تهران: ؟؟ ؛ 1353 (ص ؟).
10. ماهم مردي هستيم؛ محمود دولت‌آبادي؛ تهران: ؟؟؛ 1368 (ص ؟).
11. ناگزيري و گزينش هنرمند؛ تهران: 1357.
12.بازآفريني واقعيت؛ محمدعلي سپانلوغ تهران: انتشارات نگاه؛ 1368 (ص؟).
13. بررسي قالبهاي ادبي معاصر؛ محمدحسين عباسپور تميجاني؛ تهران: انتشارات گوتنبرگ؛ ‍‍]بي تا]
14. سرچشمه‌هاي داستان كوتاه فارسي، كريستف بالايي و ميشل كويي پرسي؛ ترجمه احمد كريمي حكاك؛ تهران: انتشارات پاپيروس؛ 1366.
15. پيدايش رمان فارسي؛ كريستف بالايي ترجمه، مهوش قديمي. نسرين خطاط؛ تهران: انتشارات معين؛ 1377.
16. تصوير زن در ده سال داستان نويسي انقلاب اسلامي؛ زهرا زواريان؛ تهران: حوزه هنري؛ 1370 (ص 99).

پنجم: كتابهاي ويژه نقد و بررسي داستان كوتاه و رمان:
اين گونه كتابها به چند دسته تقسيم مي‌شود:
الف) نقد چند رمان مشخص
1. گفت‌و شنود: بررسي و شناخت ادبيات كودك و نوجوان؛ عليرضا حافظي؛ تهران: نشر شمع؛ زمستان 1368 (ص 95).
2. ذهنيت و زاويه ديد در نقد و نقد ادبيات داستاني؛ علي حائري؛ تهران: كوبه؛ پاييز 1369 (ص 197).
3. نيم نگاهي به هشت سال قصه جنگ؛ رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ 1370 (ص 300).
4. منظري از ادبيات داستاني پس از انقلاب؛ محمدرضا سرشار (رضا رهگذر) تهران: پيام آزادي؛ 1375 (ص 328).
5. به سوي داستان‌نويسي بومي؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران: حوزه هنري؛ 1376 (ص 454).
6. ورود نويسنده به ساخت داستان و خروج شخصيت‌ها از آن؛ محمدرضا سرشار (رهگذر)، مشهد: آستان قدس رضوي؛ شركت به نشر؛ 1380 (ص 411).
7. بازتاب؛ احمد شاكري؛ تهران: مركز تحقيقات اسلامي جانبازان مهر 1383 (ص 200).
8. تفنگ و ترازو: نقد و تحليل رمانهاي جنگ؛ بلقيس سليماني؛ تهران: نشر روزگار؛ 1380 (ص 303).
9. از زمينه تا درونمايه: بررسي عناصر هفتگانه آثار ادبي در هفت اثر داستاني كوتاه از نويسندگان ايراني؛ جمشيد خانيان؛ تهران: سوره مهر (وابسته به حوزه هنري) دفتر ادبيات و هنر مقاومت؛ 1383 (ص 372).
10. جنگي، داشتيم. داستاني داشتيم: تحليل و بررسي 14 عنوان كتاب داستان نشر صرير؛ كامران پارسي‌نژاد؛ تهران: نشر صرير؛ 1384 (ص 316).

ب) كتابهايي كه تلفيقي از مباحث داستان و نقد هستند (تاليف ادبيات كودك و نوجوان و بزرگسال).
1. بياييد ماهيگيري بياموزيم؛ رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ 1366 (ص 188).
2. و اما بعد... چند و چوني در ادبيات كودكان و نوجوانان؛ رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ 1366 (ص 200).
3. نگاهي به ادبيات كودكان قبل و بعد از انقلاب ـ جلد اول؛ رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ 1368 (ص 204).
4. نگاهي به ادبيات كودكان قبل و بعد از انقلاب ـ جلد دوم؛ رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ 1368 (ص 176).
5. چشم در چشم آينه: چند نقد و يك گفتار؛ تهران: امير كبير؛ 1369 (ص 140).

ج) كتابهايي كه به نقد و تحليل آثار يك نويسنده پرداخته است:
1.نقد آثار غلامحسين ساعدي؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران:؟ 1357.
2. نقد آثار صادق چوبك؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران: كانون تحقيقات اقتصادي و اجتماعي پازند؛ 1353 (108ص).
3.نقد آثار محمدعلي جمالزاده؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران: چاپار؛ 1356 (197ص).
4. كند و كاوي در آثار صمد بهرنگي؛ عباس ارام؛ تهران: موسسه مطبوعاتي عطايي؛ [بي تا] (112ص).
5. نقد آثارم. ا. به‌آذين؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران: چاپار؛ 1357 (272ص).
6. نقد آثار صادق هدايت؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران: سپهر؛ 1357 (212ص).
7. نقد آثار بزرگ علوي؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران: فرزانه؛ 1358 (236ص).
8. ميعاد با جلال؛ مهرزاد جهاني؛ تهران: ؟؛ 1362
9. يادنامه جلال آل احمد؛ علي دهباش؛ تهران: ؟؛ 1367.
10. نامه‌هاي جلال آل احمد؛ علي دهباش؛ تهران: ؟؛ 1367.
11. كينه ازلي؛ نقد دو اثر از دكتر رضا براهني؛ ابراهيم حسن بيگي؛ تهران: برگ؛ 1367 (126ص).
12. پيش از آنكه سرها بيفتند: نقدي بر كتاب رازهاي سرزمين من، براهني رضا رهگذر؛ تهران: حوزه هنري؛ 1368 (302ص).
13. نقد آثار جلال آل احمد؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران: نشر ژرف؛ 1371 (272ص).
14. صمد آن گونه كه بود؛ نقد آثار صمد بهرنگي؛ رضا رهگذر؛ تهران: برگ؛ 1372 (232ص).
15. نقد و تفسير آثار صادق هدايت؛ محمدرضا قدياني؛ تهران: نشر ژرف؛ 1372 (208ص).
16. نقد و تحليل گزيده داستانهاي سيدمحمدعلي جمالزاده؛ كامران پارسي‌نژاد؛ تهران نشر روزگار؛ 1381 (520ص).
17. يادبود نامه صادق هدايت؛ حسين قائميان؛ تهران: اميركبير؛ 1336 (256ص).
18. بررسي آثار صادق هدايت از نظر روانشناسي؛ سروش آبادي؛ تهران: ابن سينا؛ 1338 (46ص).
19. سرگذشت و كار جمالزاده؛ مهرداد مهرين؛ تهران: معرفت؛ 1342 (336ص).
20. نظرات نويسندگان بزرگ درباره صادق هدايت و آثار او؛ حسن قائميان؛ تهران: پرستو؛ 1343.
21. بحث كوتاهي درباره صادق هدايت و آثارش؛ رحمت مصطفوي؛ تهران: اميركبير؛ 1350 (196ص)
22. صمد جاودانه شد؛ علي اشرف درويشيان؛ تهران: توپ؛ 1352 (52ص).
23. صادق هدايت و روانكاوي آثارش؛ محمد ابراهيم شريعتمداري؛ تهران: پيروز؛ 1354 (173ص).
24. شياديهاي ادبي و آثار صادق هدايت؛ حسن قائميان؛ به اهتمام سعيد قاسميان؛ تهران: [بي تا]؛ 1354.
25.نقد بر دو نوشته صمد بهرنگي؛ محمد باقر صدري؛ تبريز: [بي تا]؛ 1357 (43ص).
26. نگاهي به آثار علي اشرف درويشيان؛ گلباخي؛ تهران: كار؛ 1359 (167ص).
27. قلم و انديشه جلال آل احمد در ساخت تحقيق و نگارش؛ قاسم صافي؛ تهران: گسترده؛ 1364 (75- 84ص).
28.صادق هدايت در گذر زمان؛
موسي الرضا طايفي؛ تهران: ايمان؛ 1372 (240ص).
29. مرگ رنگ؛ نقد و بررسي رمان سمفوني مردگان عباس معروفي؛ الهام مويزاني؛ تهران: روشنگران؛ 1372 (176ص).
30. صادق هدايت از افسانه تا واقعيت؛ محمد علي همايون كاتوزيان و فيروزه مهاجر؛ تهران: طرح‌نو؛ 1372 (400 ص).
31. سهم صمد: نقد كتاب قصه‌هاي بهرنگ؛ اسد بهرنگي؛ تهران: بهرنگي؛ 1377.
32. صمد بهرنگ افسانه‌اي كه ناتمام ماند؛ حميد تبريزي؛ تبريز: نشر كاوه؛ 1357.
33. صمد جاودانه شد؛ علي اشرف درويشيان؛ تهران: توپ، 1349.
34. يادمان صمد بهرنگي؛ علي اشرف درويشيان؛ تهران: كتاب و فرهنگ؛ 1380.
35. يادمان جلال آل احمد؛ مهدي كاموس؛ تهران: دفتر مطالعات ادبيات داستان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ 1381.
36. كتابشناسي صادق هدايت؛ محمد گلبن؛ تهران: انتشارات طوس؛ 1354.

د. كتابهايي كه به نقد داستانهاي خارجي اختصاص دارد:
1. جهان داستان: چهارده داستان كوتاه با شرح و تفسير؛ جمال مير صادقي؛ تهران: نشر نارون (374ص).
2. درباره رمان و داستان كوتاه؛ سامرست موام، ترجمه كاوه دهگان؛ تهران: امير كبير؛ 1346 (380ص).
3. نقد آثار و انديشه‌هاي داستان نويسان بزرگ غرب؛ عبدالعلي دستغيب؛ تهران: نشر پيام امروز؛ 1377 (ص288).
4. جهان مدرن و ده نويسنده بزرگ؛ مالكوم برادبري؛ ترجمه فرزانه قوجلو؛ تهران: نشر چشمه؛ 1377 (ص363).
5. داستان و نقد داستان؛ جلد اول، گزيده و ترجمه احمد گلشيري؛ تهران: نشر جي [جي نشر سپاهان]؛ 1368 ( 537ص).
6. داستان و نقد داستان؛ جلد دوم، گزيده و ترجمه احمد گلشيري؛ تهران: نشر نگاه؛ 1370 ( 538ص).
7. داستان و نقد داستان و كارگاه نقد؛ جلد سوم، گزيده و ترجمه احمد گلشيري؛ تهران: نگاه؛ 1376 (520 ص).
8. داستان و نقد داستان و كارگاه نقد؛ جلد چهارم، گزيده و ترجمه احمد گلشيري؛ تهران: نشر نگاه؛ 1378 (434 ص).

ششم: ويژه ثبت و ضبط همه گونه‌هاي ادبي و كتابشناسيهاي عمومي و زندگينامه‌ها:
1. كتابشناسي توصيفي جنگ تحميلي؛ سيد هدايت‌ا... جبلي؛ تهران: معاونت فرهنگي تبليغات جنگ؛ 1370 (212 ص).
2. كتابشناسي دفاع مقدس (1381 ـ 1359)؛ به اهتمام فيروزه برومند؛ تهران: موسسه انتشاراتي قدياني و نشر صرير؛ 1384 جلد اول (678 ص)، جلد دوم (858 ص).
3. از صبا تا نيما؛ يحيي آرين‌پور؛ تهران: انتشارات زوار؛ 1350.
4.ادبيات نوين ايران ترجمه دكتر يعقوب آژند؛ تهران: اميركبير؛ 1363 (؟ص).
5. كتابشناسي نمايشي؛ احمد ارمغاني؛ تهران: ؟.
6. كتابشناسي ده ساله 1332 تا 1342؛ ايرج افشار و حسين بني آدم؛ تهران: انجمن كتاب؛ 1346.
7. فرهنگ سينماي ايران؛ جمال اميد؛ تهران: نگاه؛ 1367.
8. كتابشناسي موضوعي ايران (سالهاي 48-1343)؛ حسين بني آدم؛ تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب؛ 1352.
9. كتابشناسي تئاتر و سينما؛ شيرين خالقي؛ تهران: مركز اسناد فرهنگي آسيا؛ 1355.
10. سيماي رويا پردازان ايران؛ محمد تهامي‌نژاد؛ تهران: عكس معاصر؛ 1365.
11. اعتلاي رمان نويسي در ايران؛ محمدعلي سپانلو، تهران: كتاب جمعه؛ 1358.
12. الذريعه الي تصانيف الشيعه؛ شيخ آغا بزرگ طهراني؛ ؟: موسسه طبع و نشر آستان قدس رضوي؛ 1405 ه.ق.
13. كتابشناسي ملي ايران؛ به كوشش كتابخانه ملي ايران؛ تهران: انتشارات كتابخانه ملي ايران.
14. مولفين كتب چاپي فارسي و عربي از آغاز چاپ تاكنون؛ خانبابامشار؛ 6 جلد؛ تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب.
15. فهرست كتابهاي چاپي فارسي (از آغاز تا پايان سال 1345)؛ خانبابامشار؛ تهران بنگاه ترجمه و نشر كتاب؛ 1352.
16. فهرست موضوعي كتب و مقالات درباره زن، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي؛ تهران: اداره كل انتشارات و تبليغات وزارت ارشاد؛ بهار 1366.
17. از نيما تا روزگار ما؛ يحيي آرين‌پور؛ تهران: ردشوار؛ 1376 ج 2.
18.زنان سخنور (دوره سه جلدي؛ مشير سليمي؛ تهران: موسسه مطبوعاتي، علي‌اكبر علمي؛ 7- 1335
19. شناخت ادبيات امروز؛ محمد استعلامي؛ تهران: 1349.
20. به عبارت ديگر؛ نجف دريابندري؛ تهران: ؟ 1363.
21. درآمدي بر ادبيات معاصر ايران؛ محمود عباديان؛ تهران گهرنشر؛ 1371.
22. دايره‌المعارف فارسي؛ غلامحسين مصاحب؛ تهران: شركت سهامي كتابهاي جيبي وابسته به انتشارات اميركبير؛ ج. 1، 1345، ج. 2 1356.
23. درباره احمد شاملو؛ سيدعبدالجواد موسوي؛ تهران: كتاب صبح؛ مرداد 1375.
24. نامه كانون نويسندگان ايران؛ تهران: انتشارات آگاه؛ بهار 1358.
25. در عين حال؛ نجف دريابندري؛ تهران:؟ ؛ 1368.
26. در پيرامون ادبيات؛ محمدعلي سپانلو؛ تهران، انتشارات گام؛ 1353.
27. زندگي و آثار صادق هدايت؛ بدون ذكر نام نويسنده؛ تهران: مجيد، 1357.
28. فضل‌ا... مهتدي؛ رضا رهگذر؛ تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامي؛ 1373 ( 104ص).
29. زندگي و آثار مهدي آذريزدي؛ با مقدمه رضا رهگذر و حسين حداد؛ تهران؛ تهران: حوزه هنري؛ 1375 (159ص).
30. دوره 20 جلدي كتاب كارنامه نشر: مجموعه كتابشناسي بيست سال جمهوري اسلامي ايران؛ زير نظر احمد مسجد جامعي؛ تهران: خانه كتاب؛ 1378.
31. كتابشناسي كتاب شناسيها؛ علي اكبر آقا بخشي و محمد تقي مهدوي، تهران: وزارت فرهنگ و آموزش عالي، مراكز اسناد و مدارك علمي؛ 1363 (107 ص).
32. زندگي و مرگ صمد بهرنگي؛ اسماعيل جمشيدي؛ تهران: موسسه مطبوعاتي عطايي؛ 1357
33. سيد مهدي شجاعي (چهره‌هاي ادبيات كودك و نوجوان)؛ سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: روزگار؛ 1378 (112ص).
34. حسين فتاحي (چهره ادبيات كودك و نوجوان)؛ سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: روزگار؛ 1378 (120ص).
35. امير حسين فردي (چهره‌هاي ادبيات كودك و نوجوان)؛ ناهيد سلماني و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (124 ص).
36. محمد ميركياني (چهره‌هاي ادبيات كودك و نوجوان)؛ حسين شيخ رضايي و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1371 (157 ص).
37. فريبا كلهر (چهره‌هاي ادبيات كودك و نوجوان)؛ شهره كائدي و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (151ص).
38. هوشنگ مرادي كرماني (چهره‌هاي ادبيات كودك و نوجوان)؛ مظفر سالاري و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (170ص).
39. فريدون عموزاده خليلي (چهره‌هاي ادبيات كودك و نوجوان)؛ روح‌ا... مهدي پور عمراني و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1378 (138ص).
40. محمدكاظم مزيناني (چهره‌هاي ادبيات كودك و نوجوان)؛ محمدعلي دهقاني و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (102ص).
41. افسانه شعبان‌نژاد (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛ فاطمه سالاروند و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (128ص).
42. شكوه قاسم‌نيا (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛منوچهر علي‌پور و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (128ص).
43. محمدرضا سرشار (رضا رهگذر) (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛ سيدمحمد سادات اخوي و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (142ص).
44. مصطفي رحماندوست (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛ پدرام پاك آئين و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (128ص).
45. محمدرضا يوسفي (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛زهرا شيرازي و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (136ص).
46. اسدا... شعباني (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛ ناهيد معتمدي و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (127 ص).
47. محمد عزيزي (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛ روح‌ا... مهدي‌پور عمراني؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (135 ص).
48. داوود غفارزادگان (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛ علي ربيعي وزيري و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1380 (104 ص).
49. جعفر ابراهيمي (شاهد) (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛ حديث نور غلامي و سيدعلي كاشفي خوانساري؛ تهران: نشر روزگار؛ 1380 (143ص).
50. قيصر امين‌پور، افشين اعلا و ناصر كشاورز (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛روح‌ا... مهدي پورعمراني؛ تهران: نشر روزگار ؛ 1379 (120ص).
51. محمدرضا بايرامي، شهرام شفيعي و فرهاد حسن‌زاده (چهره‌هاي ادبيات كودكان و نوجوانان)؛ روح‌ا... مهدي پورعمراني؛ تهران: نشر روزگار؛ 1379 (128 ص).
52. از حوالي ديروز: يادماني از مهدي آذريزدي؛ پير نيك انديش ادبيات كودكان و نوجوانان اسدا... شكرانه؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ 1380 (116 ص).

هفتم) كتابشناسي ويژه ادبيات كودك و نوجوان
1. فهرست مقالات و نوشته‌هاي مربوط به كودكان و نوجوانان در مطبوعات ايران؛ به كوشش كتابخانه مرجع كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان (جلد اول)؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ 1362 (557 ص).
2. فهرست مقالات و نوشته‌هاي مربوط به كودكان و نوجوانان در مطبوعات ايران 1363؛ به كوشش كتابخانه مرجع كانون پرورش فكري (جلدو دوم)؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ 1373 (427 ص).
3. فهرست مقالات و نوشته‌هاي مربوط به كودكان و نوجوانان در مطبوعات ايران 1364 (جلد سوم)؛ تهران: كانون پرورش فكري؛ 1373 (495 ص).
4. فهرست مقالات و نوشته‌هاي مربوط به كودكان و نوجوانان در مطبوعات ايران 1365 (جلد چهارم)؛ تهران: كانون پرورش فكري؛ 1376 (448 ص).
5. فهرست مقالات و نوشته‌هاي مربوط به كودكان و نوجوانان در مطبوعات ايران 1366 (جلد پنجم)؛ تهران: كانون پرورش فكري؛ 1376 (374 ص).
6. فهرست مقالات و نوشته‌هاي مربوط به كودكان و نوجوانان در مطبوعات ايران 1367 (جلد ششم)؛ تهران: كانون پرورش فكري؛ 1379 (484 ص).
7. فهرست مقالات و نوشته‌هاي مربوط به كودكان و نوجوانان در مطبوعات ايران 1368 (جلد هفتم)؛ تهران: كانون پرورش فكري؛ 1379 (814 ص).
8. فهرست مقالات و نوشته‌هاي مربوط به كودكان و نوجوانان در مطبوعات ايران 1369 (جلد هشتم)؛ تهران: كانون پرورش فكري؛ 1381 (913 ص).
9. فهرست مقالات و نوشته‌هاي مربوط به كودكان و نوجوانان در مطبوعات ايران 1370 (جلد نهم)؛ تهران: كانون پرورش فكري؛ 1381 (1221 ص).
10.فهرستگان كودك و نوجوان؛ تهيه و تنظيم شفيقه خدايار محبي؛ (جلد اول 1372 ـ 1358)؛ تهران؛ كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ 1378 (692 ص).
11. فهرستگان كودك و نوجوان؛ تهيه و تنظيم شفيقه خدايار محبي؛ (جلد دوم 1375 ـ 1373)؛ تهران؛ كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ 1378 (226 ص).
12. فهرستگان كودك و نوجوان؛ تهيه و تنظيم شفيقه خدايار محبي؛ (جلد سوم 1378 ـ 1376)؛ تهران؛ كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ 1384 (320 ص).
13.كتابشناسي توصيفي كتابهاي كودكان و نوجوانان (جلد اول 1371 ـ 1357)؛ گردآورندگان: فرزانه طاهري قندهاري، شهرزاد طاهري لطفي و ميترا طاهري لطفي؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ 1374 (622 ص).
14. كتابشناسي توصيفي كتابهاي كودكان و نوجوانان (جلد دوم)؛ گردآورندگان: فرزانه طاهري قندهاري، شهرزاد طاهري لطفي و ميترا طاهري لطفي؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ 1374 (613 ص).
15. كتابشناسي توصيفي كتابهاي كودكان و نوجوانان (جلد سوم)؛ گردآورندگان: فرزانه طاهري قندهاري، شهرزاد طاهري لطفي و ميترا طاهري لطفي؛ تهران: كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان؛ 1374 (553 ص).
16. ادبيات كودكان و نوجوانان در عصر پهلوي؛ نسرين دخت و عماد خراساني؛ تهران: مركز تحقيقات؛ 1355.
17. بيست سال تلاش؛ كند و كاوي در اهداف و فعاليتهاي شوراي كتاب كودك از 1341 تا 1361؛ محمد ديدار؛ تهران: حوزه هنري؛ 1367 (294 ص).
18. ادبيات كودكان و نوجوانان سال سوم دانشسراي تربيت معلم؛ مصطفي رحماندوست؛ تهران: وزارت آموزش و پرورش؛ 1372.
19. نقد كتابهاي ابتدايي و ادبيات كودك به گيتي فلاحي رستگار؛ مشهد: باستان؛ 1340.
20. كتابشناسي نوشته‌هاي فارسي براي كودكان و نوجوانان؛ حسين بني آدم؛ تهران: انجمن كتاب؛ 1347 (182 ص).
21. كتابشناسي توصيفي كتابهاي مناسب براي نوجوانان؛ محمود حقيقي؛ تهران: دانشكده علوم تربيتي دانشگاه تهران؛ 1352 (149 ص).
22. كتابشناسي كتابهاي مناسب براي كودكان؛ آذر پورآذر؛ تهران: شوراي كتاب كودك؛ 1353 (177ص).
23. ادبيات كودكان سال چهارم دبيرستان آموزش خدمات كودكياري؛ حسن صدرحاج سيدجوادي؛ تهران: وزارت آموزش و پرورش؛ 1356 (104 ص).
24. نمايه موضوعي كتابهاي اطلاعاتي كودكان و نوجوانان؛ مهناز ملكي معيري؛ تهران: مركز اسناد فرهنگي آسيا؛ 1357 (126 ص).
25. فهرست توصيفي كتابهاي مناسب كودكان و نوجوانان بر اساس فهرست شوراي كتاب كودك؛ موسي مجيدي؛ تهران: دانشگاه تهران؛ 1357 (279 ص).
26. دريابيم ادبيات كودكان را!؛ محمد نوري‌زاد؛ تهران: ياسر؛ 1362 (143 ص).
27. فهرست كتابهاي مفيد و مناسب كودكان و نوجوانان؛ بدون ذكر نام نويسنده؛ [بي جا]: [بي تا]؛ 1364.
28. كتابنامه فهرست كتابهاي مناسب كودكان و نوجوانان؛ تهران: بنياد بعثت؛ 1363 الي 1369 (دو جلد).
29. چشمه: بررسي كتابهاي مناسب كودكان و نوجوانان: سازمان اسلامي بين‌المللي دفاع از حقوق كودكان (كافل)؛ تهران: 1370 (دوره 5 جلدي).
30. كتابشناسي دانش آموز (2 جلد)؛ به كوشش سازمان سما؛ تهران: دانشگاه آزاد؛ 1372 تا 1373.
31.فصنامه «كتاب»؛ به كوشش محمد رمضاني؛ تهران: موسسه خاور؛ 1311 (40ص در هر شماره) معرفي كتابهاي هر فصل در گروه‌هاي موضوعي مختلف و همچنين معرفي برخي كتابهاي منتشر شده در فاصله‌هاي 1300 تا 1310.