آخرین خبر

  • • نشست نقد داستان بلند «ملکان عذاب»
  • دوشنبه 05 مردادماه 94

    در جلسه نقد روز سه شنبه 6 مرداد ماه جاری - از سلسله نشستهای نقد داستان هفتگی - که سیزده سال است به سرپرستی محمدرضا سرشار و با حضور تنی چند از منتقدان- در معاونت پژوهش و آموزش حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی که برگزار می¬شود، داستان بلند «ملکان عذاب» مورد نقد وبررسی قرار می¬گیرد.
    قابل ذکر است: این اثر داستانی که نوشته ابوتراب خسروی و از انتشارات نشر ثالث است، در سال 93 همراه با اثری دیگر - به طور مشترک - به عنوان رمانهای برگزیده آن سال توسط جشنواره جلال آ¬ل احمد شناخته شد و 55 سکه بهار آزادی را به عنوان پاداش مادی خود دریافت کرد.
    ساعت برگزاری این نشست نقد جمعی 15 تا 17 بعد از ظهر سه شنبه و محل آن تالار اجتماعات معاونت پژوهش و آموزش واقع در طبقه دوم ساختمان اصلی حوزه هنری است. شرکت در این جلسه برای عموم علاقه مندان بلامانع است.

آخرین کتاب

  • • چند نکته در باره نقد تأویلگرا نوشته : محمدرضاسرشار (رضارهگذر)
  • طاهرخانی تاریخ: دوشنبه چهارم اسفند 1393 /وبلاگ یک نقد
    منبع :روز نگاشت هایی در باره ادبیات پس از انقلاب اسلامی (بیست و پنچ نوشتار در باره هنرو ادبیات داستانی ،محمد رضا سرشار (رضا رهگذر)،تهران ، مرکزاسناد انقلاب اسلامی ، 1392،چاپ اول ، 420صفحه.

    سلسله نقدهای جدیدی که اساس خود را بر برداشت ویژه هر منتقد از اثردر هر دوره یا شرایط خاص ، یابر عنصر زبان و کشف رموز پنهان در آن گذاشته اند ، از این نظر که توجه نویسندگان و منتقدان را بیش از پیش و به شکلی علمی تر ا زگذشته به عناصری همچون زبان جلب میکنند ، قابل توجه و مثبت اند ؛ و در شکل تلطیف یافته خود، می توانند برای ادبیات برکاتی به همراه بیاورند . اما به همان شرط که مثلا، زبان راهمه چیز یک اثر ادبی ، و تحقیقات زبانشناسانه راهمه وظیفه نقد ادبی تلقی نکنند . چه ، در غیر این صورت ، مثل بعضی از مکاتب ادبی پیشین ، باتاکید مبالغه آمیز بر یک عنصر - هر چندمهم - و خلاصه کردن همه وظیفه ادبیات در پرداختن به آن ، آثار ادبی را از جنبه های زیبایی شناسانه و روح وهدفِ واقعی ِ آنها دور می کنند، و ادبیات را تا سطح یک مقوله شبه علمی - که به احتمال زیاد ، تا چند سال دیگر ، مبنای آن توسط یک نظریه متفاوت نقض خواهد شد- پایین می آورند . وقتی هم که این تب و تاب های اولیه فرو بنشیند ، هر یک از این مکاتب ، اگر واقعا اصیل باشند ، می توانند به عنوان تنها یک مکتب باهواداران خاص خود، باشیوه ای از نگاه ، که دریچه ای تازه را به روی بعضی عناصر ادبی گشوده ، و توجه منتقدان واهالی ادبیات را عمیق تر و بیشتر - و چه بسا متفاوت تر - نسبت به آن خاص جلب کرده اند ، در تاریخ ادبیات بمانند و ثبت شوند . اما اینکه به عنوان یک مکتب ادبی مسلط و فراگیر، دوام بیاورند ؛ قطعا نه! نکته ای که هر نویسنده ، منتقد یا دوستدار ادبیات ، همیشه در برخورد با یک اثر به خودگوشزد می کند باید این باشد که اصولا در طول تاریخ ادبیات ، تا همین امر وز ، عامل یا عوامل طبیعی ، واقعی و عام، که خواننده را به سوی آثار ادبی جلب و جذب کرده - بدون تحملیها و غلط و بد آمووزیهای رایح توسط منتقدان و نظریه پردازان ادبی افراطی و تفریطی و منحرف - چه بوده است ؟ آن گاه ، گمان می رود به راحتی تکلیف خود رابا بسیاری از این نظریه های مبالغه آمیز ِ انحرافی ، روشن کند . به بیان دیگر ، مشکل اصلی که باعث می شود کسانی ، در برخورد با این قبیل مکاتب ، گاهی دچار سردرگمی شوند، اغلب ، چیزی جز همن نداشتن تعریفی مشخص از ادبیات و وظایف آن ، یا فراموش کردن این تعریف نیست . اما حتی درصورت پذیرش بی چون وچرای این مکاتب ، باید جند نکته را در این ارتباط،مد نظر داشت : اول انکه ،نقدهای تأویلی و همخانواده آن، عمدتا در مورد آثاری که در آنها آفرینش کاملا اصیل و ناخودآگاه صوورت می گیرد ،می تواند مفید باشد. حال آنکه اغلب آثار نویسندگان، پس از نگارش اولیه ، چه از نظر ساخت و پرداخت و چه زبان ، بارها و بارها بازنگری ، اصلاح و بازنویسی می شوند . ضمن آنکه اغلب این آثار ، از ابتدا هم آگاهانه و با حضورِ ذهنِ کامل نویسنده به رشته تحریر در می آیند . یعنی از آن جنبه های ناخودآگاهانه ، یا بسیار کم در آنها وجود دارد، یااگر هم وجود دارد ، در ضمن بازنویسی و حک و اصلاح های مکرر ، این جنبه آنها ، به حداقل می رسد . بنابر این،بحث «متن بسته تأویل پذیر » در مورد این آثا، تقریبا اصلامصداق ندارد . اما از اینکه بگذریم ، اصل اینکه یک متن ادبی را تاحد متون رازآمیز و هزار لایه مذهبی بالا ببریم ، وبرای آن ،تأویلهای مختلف قایل شویم هم ، از آن انحرافهای فوق العده مبالغه آمیز و سوء استفاده گرانه است . ابهام در هنر ، لزوما نشانه عمق نیست . بلکه اغلب ، دال بر نارسایی ِ بیان و لکنت در ذهن و زبان ، وناتوانی هنرمند در انتقال مفاهیم ذهنی و احساسهای خود به مخاطبان اثرش است . به همین سبب ، این گونه نقدها، گاه خود می تواند تبدیل به نوعی پبرایه بستن بر اثر ، از سوی به اصطلاح منتقدان ،و ابزار ی برای تحمیل منویات و اغراض درونی آنان برآن گردد؛ که باعث انحراف ذهن مخاطبان ، از درونمایه های واقعی ِ موردنظر نویسنده می شود .

    کتاب روزنگاشت هایی در باره ادبیات داستانی پس از انقلاب شامل بیست و پنج نوشتار در باره هنر و ادبیات داستانی است . زیبایی و هنر از نگاه دین ، روشنفکر و مسئولان ، آیاهنرمند ان روشنفکرند ، تفاوتهای داستان و نمایش ، کدام درست است ، رابطه ادبیات و جنگ ، در طول تاریخ ، نگاه داستان نویسان ما به جنگ تحمیلی ، چرا کمتر داستان بلند و رمانی از جنگ داریم ، گوشه ای از سیر آموزش داستان نویسی پس از انقلاب ، گذری بر ادبیات داستانی انقلاب ، ادبیات داستانی در دوران صدرات عطاالله مهاجرانی ، دلایل پیچیده و دشوار فهم نمایی برخی آثار ادبی ، مدگرایی در هنر و ادبیات ، نوآوری از چه کسان ، اثر جهانی ، چگونه اثری است ، جند نکته در باره نقد تأویلگرا ، آیا کافکا صهیونیست بود،یادداشتی بر بورخس ، جلال آل احمد، از زوایه دیگر ، درباره سیمین دانشور ، سیر اندیشه نادر ابراهیمی از آغاز تا سال 1367، چشم انداز هنر و ادبیات انقلاب اسلامی از نگاه رهبر ، باید هاونبایدها ی نشر از نگاه رهبر، عنوان مقالاتی است که محمد رضا سرشار در این کتاب تالیف کرده است .

    نویسنده در قسمتی از پیشگفتار کتاب چنین آورده است : بسیاری از فضلا توصیه می کنند برای شناخت یک ملت خواندن داستان های آنها از مطالعه و بررسی تاریخ و سرگذشت شان ضروری تر است ، لذا می توان گفت ادبیات ملل آینه تمام نمای احساسات وادراکات آنان و انعکاس دهنده حالات و روحیات جمعی شان می باشد .

خواندني‌هاي وب


لزوم «واکنش سریع اهل فرهنگ» به محاصره ۴ ساله نبل و الزهرا

ارسال به دوستان
«سکوت وقیحانه رسانه‌های تحت سلطه» را بشکنیم

با چهار ساله شدن محاصره مناطق شیعه‌نشین در سوریه و بعد از به تعبیر رهبر انقلاب «سکوت وقیحانه رسانه‌های تحت سلطه» در قبال این موضوع، واکنش سریع اهالی فرهنگ و شاعران به این مسئله با توجه به مطالبه رهبری اقدامی شایسته است.

خبرگزاری فارس: لزوم «واکنش سریع اهل فرهنگ» به محاصره ۴ ساله نبل و الزهرا

خبرگزاری فارس - حسام آبنوس: «این ایستادگی نشانه همان مسئولیت شناسی است و امروز هر شعری که بر ضد ظلم و در راستای اهداف امت اسلامی از جمله درباره یمن، بحرین، لبنان، غزه و فلسطین، و سوریه گفته شود، مصداق شعر حکمت آمیز است.»

این سخن بخشی از سخنان حکیمانه امین شعر انقلاب در دیدار امسال ایشان با شاعران بود که در آن به دعوای حق و باطل و شعر شرافتمندانه اشاره کرده بودند.

این سخنان رهبری از آنجا صادر شده که طی این سال‌ها شاعران به خصوص شاعران جوان در واکنش به جنایت‌های ضد انسانی و کشتارهای وحشیانه رژیم‌ کودک‌کش صهیونیستی و ایادی آنها چون داعش و گروهک‌های تکفیری اشعار بسیاری سرودند و اعمال وحشیانه آنها را محکوم کردند.

از این رو رهبری در آخرین دیدار سالیانه‌ای که با شعرا داشتند که آن هم مربوط به رمضان سال جاری می‌شود این سخنان را مطرح کردند و واکنش شعری شعرا را ستودند.

حال مناطق شیعه‌نشین «نُبُل»، «الزهرا»، «فوعه» و «کفریا» در سوریه که مناطقی شیعه‌نشین هستند و مورد تهاجم گروه‌های تکفیری قرار گرفتند و کمتر در رسانه‌های غربی به آنها اشاره شده، 4 سال است که دست از مقاومت نکشیده‌اند و لقبی چون نگین مقاومت در سوریه برای آنها شایسته است.

حتی رهبر انقلاب در دیدار با شعرا به عدم توجه رسانه‌های غربی به این مسئله نیز اشاره داشته‌اند که، «رسانه‌های دنیا که تحت سلطه امریکا، انگلیس و صهیونیست‌ها هستند و گاهی برای جان یک حیوان جنجال تبلیغاتی به راه می‌اندازند، در مقابل این جنایات و نظایر آن مانند بمباران این روزهای یمن و تهاجم سال‌های گذشته علیه غزه و لبنان سکوت وقیحانه می‌کنند.»

دو شهرک شیعه‌نشین «نبل» و «الزهراء» در سکوت وقیحانه خبری رسانه‌های دنیا بیش از 4 سال است که در محاصره فرزندان شیطان قرار دارد.

در ماه‌های اولیه محاصره، ساکنان این مناطق، بخشی از نیازهای خود را از منطقه کُردنشین «عفرین» در شمال و غرب شهرک نبل تهیه می‌کردند اما از  2012 با قطع شدن راه ارتباطی«نبل» و «الزهراء» به حلب، این دو شهرک را به طور کامل محاصره کردند و تا به امروز به محاصره را ادامه دادند.

وضعیت به گونه‌ای رقم خورده که با آغاز محاصره جدی «نبل» و «الزهراء» امکان تهیه مواد غذایی، بهداشتی، دارویی و هرآنچه مورد نیاز ساکنان این شهرک‌ها بود، از بین رفته است.

این در حالی است که چندی پیش پس از محاصره شهر کوبانی در سوریه نه تنها رسانه‌های غربی توجه ویژه‌ای به آن کردند و گزارش مستقیم از آنجا پخش می‌کردند بلکه کمپین‌هایی برای رهایی این منطقه ایجاد شد.

پس از آن نیز هنرمندان داخلی از شعرا تا بازیگران نه تنها واکنش‌های فردی به محاصره کوبانی نشان دادند بلکه آثار هنری نیز در این زمینه خلق شد و با هنر خود با آنها ابراز همدردی کردند. در حالی که بسیاری از آنها کُرد نبوده و تنها اینکه این یک جنایت ضد انسانی است آن را محکوم کردند.

حال توجه شاعران و هنرمندان به مظلومیت‌ برادران و خواهران شیعه یک اقدام قابل توجه است و توجه به آن از زمره مطالبات رهبر انقلاب به شمار می‌رود.

رهبر انقلاب در دیدار سال 94 واکنش سریع شاعران جوان به حوادث و تحولات را اتفاقی بسیار خوب و با ارزش دانستند. از همین رو بی‌مناسبت نیست که شاعران و البته با توجه به نگاه رهبری در این مسئله شاعران جوان، وارد میدان شوند و اشعارشان در ارتباط با مناطق شیعه‌نشین سوریه که در محور مقاومت حضور داشته‌اند را منتشر کنند.

البته این که به شعرا اشاره شده است ساقط کننده مسئولیت از دوش سایر رشته‌های هنری و هنرمندان آن رشته نیست و هنرمندان هرکدام با توجه به توانمندی هنری‌شان شایسته است که به این مسئله واکنش نشان دهند.

البته اهالی کوچه ادبیات همیشه پیش از سایر هنرمندان به این مسائل توجه داشته‌اند ولی کمتر مورد توجه رسانه‌ها بوده‌اند و فعالیت‌های سایر هنرها بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

ارسال نظر