آخرین خبر

  • • نامه تبریک و تشکر انجمن قلم ایران به بهمن دری اخوی
  • شنبه 18 شهریورماه 91


    در پی برکناری آقای بهمن دری از معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، هیئت مدیره انجمن قلم ایران، طی نامه ای خطاب به وی، از او برای حمایتی که از برخی فعالیتهای انجمن قلم ایران داشته بود، تشکر کرد. متن این نامه به قرار ذیل است:

    بسمه تعالی
    جناب آقای بهمن دری اخوی
    با سلام؛
    برداشته شدن مسئولیت از دوش کسانی که قصدشان خدمت به مردم و کسب رضایت و قرب الهی است، موجب شادی این دسته از مسئولان می شود. و همان گونه که در مصاحبه ها خود را شادترین مسئول خوانده اید، برداشته شدن این بار سنگین را از دوشتان، به جنابعالی تبریک می گوییم.
    فارغ از ارزیابی کلان فعالیتها در دورۀ مسئولیت جنابعالی، لازم می دانیم از حمایتی که در این مدت نسبت به برخی فعالیتهای انجمن داشته اید، تشکر و قدردانی نماییم.
    رئیس هیئت مدیره انجمن قلم ایران
    محمدرضا سرشار

آخرين تصاوير

  • -IMG_3451.jpg
  • محمدرضا سرشار-3.jpg
  • محمدرضا سرشار-1.jpg
  • محمدرضا سرشار4.jpg
  • سندساواک در باره جشن هنر.jpg
  • قبا7.jpg
  • قبا6.jpg
  • قبا5.jpg
  • قبا4.jpg
  • قبا3.jpg

آخرین کتاب

  • • جلوه هایی از ادبیات سیاسی امروز ایران
  • دوشنبه, 20 شهریور 1391 ساعت 11:51

    رمان‌های «جزیره سرگردانی»، «ساربان سرگردان»، «بهشت خاکستری» و «شهری که زیر درختان سدر مرد» مهم‌ترین داستان‌های سیاسی معاصر هستند که مؤلف به نقد و بررسی آنها پرداخته است.

    ادبیات کلاسیک و معاصر همیشه تأثیر پذیر از سیاست و واقعیت‌های اجتماعی دوران خود بوده‌اند. در دوران معاصر و ورود مضامین اجتماعی ـ سیاسی به ادبیات امروزین نظم و نثر، این موضوع وارد پروسه‌ای جدید شد. نویسندگان و به خصوص داستان نویسان معاصر اکثرا به نحله‌های فکری و گاهی احزاب سیاسی وابسته بودند. گاهی مثل جلال آل احمد مدتی را در حزب توده به سر برده بودند و گاهی صبغه روشنفکری داشتند. این نویسندگان تحت تأثیر جو اجتماعی و ذهنیت سیاسی خود داستان و رمان می‌نوشتند و به گونه‌ای ظریف حرف خود را در لا به لای آن می‌گنجاندند.

    به باور محمد رضا سرشار رمان‌های «جزیره سرگردانی»، «ساربان سرگردان»، «بهشت خاکستری» و «شهری که زیر درختان سدر مرد» مهم‌ترین داستان‌های سیاسی معاصر هستند که وی به نقد و بررسی آنها پرداخته است.

    این رمان‌ها پس از انتشار مورد نقد قرار گرفته و گاهی از طرف روشنفکران و گاهی از طرف منتقدان مذهبی نقد شده است. اما اکنون محمدرضا سرشار با واکاوی درونمایه‌های سیاسی این رمان‌ها به نقد آنها پرداخته است. افزون بر آن چند رمان سیاسی خارجی که به فارسی ترجمه شده، توسط وی نقد شده است. در پیشگفتار کتاب آمده است:

    ادبیات بیانگر افکار و اندیشه‌هایی است که در پس پرده قالب‌های مختلف پنهان و مستتر شده است و بدون تردید مطالعه در آن حوزه تعمیق‌بخش نگرش‌ها و ادراک انسان است، به طوری که ادبیات ما را وامی‌دارد تا آنچه را دیده‌ایم با دقت نگاه کنیم و دوباره ببینیم؛ لذا کمکی برای درک مشهودات ماست. معمولاً گرایش‌ها و دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی نویسنده جزو عوامل مهم دخیل در آفرینش هر اثر ادبی محسوب می‌شود و در بررسی یک اثر ادبی، علاوه بر محتوای خود اثر مراجعه به اظهارنظرها و گفته‌های نویسنده را در جاهای دیگر و در سایر آثار غیرادبی یا مصاحبه‌ها عامل مهمی قلمداد می‌کنند یا دست کم اینکه در بررسی یک اثر ادبی نمی‌توان اظهارنظرها و اعتقادات نویسنده را به‌کلی کنار نهاد ولی فقط هم نباید به آنها اکتفا نمود.

    نویسنده به‌عنوان موجود اجتماعی از جامعه تأثیر می‌پذیرد و از زبان که خود آفریده اجتماع می‌باشد بهره می‌برد. لذا ادبیات زاده نهادهای اجتماعی خاصی است و علاوه بر اینکه از جامعه و تحولات آن تأثیر می‌پذیرد، دارای کارکردهای سیاسی اجتماعی و... است.

    از طرفی سیاست نیز در تمام شئون زندگی بشر حضور دارد و هیچ بخشی از حیات انسان را نمی‌توان یافت که از حیطه نفوذ سیاست و یا از اثرات آن برکنار مانده باشد. از این رو بازتاب و انعکاس دیدگاه‌های سیاسی نویسنده و گروه‌های مختلف در آثار ادبی امری بعید و دور از انتظار نیست که البته چنان که گفته شد به‌گونه‌ای مستتر و گاه با زبان رمزی و ویژه بیان می‌شود.

    اثر پیش رو مجموعه نقدهای استاد سرشار (رهگذر) به برخی از داستان‌هایی است که بعد از پیروزی انقلاب در ایران نوشته یا ترجمه شده است. پیروزی انقلاب اسلامی که یک انقلاب فرهنگی بود، طبعاً حوزه ادبیات و فرهنگ را نیز تحت تأثیر خود قرار داد و باعث خلق آثار ادبی متفاوت از پیش شد. در کنار جریان ادبی غالب انقلاب، جریان‌های روشنفکری نیز که از قافله انقلاب و حرکت مردم به دور مانده بودند آثاری درباره انقلاب اسلامی پدید آوردند و بیهوده کوشیدند تا با تحقیر دستاوردهای انقلاب و سیاه‌نمایی وضع موجود، ملت را نسبت به آرمان‌های انقلاب اسلامی بدبین سازند. نویسنده این اثر با واکاوی و بررسی آثار برخی از این روشنفکران، عناصر و مواردی از این دست را کشف و توضیح دهد. (ص 13 ـ 14)

    فهرست مطالب کتاب به ترتیب زیر است:

    نقد داستان‌های ایرانی

    هفت وادی حیرت در آخرین رمان سیمین دانشور

    (نقد رمان دو مجلدی جزیره سرگردانی و ساربان سرگردان)

    شهریاری روحانی که زیر درختان سدر فروپاشید

    (نقد شهری که زیر درختان سدر مرد نوشته خسرو حمزوی)

    اندر حکایت آلودن ساحت ادبیات به اغراض سیاسی

    (بررسی بهشت خاکستری به روایت عطاء الله مهاجرانی)

    در غیاب داستان کوتاه

    (نقد مجموعه داستان مهتاب نوشته زهرا زواریان)

    نقد داستان‌های خارجی

    گذری بر مرگ ایوان ایلیچ

    (نوشته لتون تولستوی ترجمه احمد گلشیری)

    نگاهی به مجموعه داستان رندا

    (21 داستان کوتاه از 20 نویسنده سوری، ترجمه عبدالمحمد آیتی)

    مروری بر مجموعه هزار توی داستان

    (دوازده داستان از دوازده نویسنده غربی؛ ترجمه نسرین مهاجرانی)

    بررسی داستان کوتاه در جنگل

    (نوشته آکوتا گاوا؛ ترجمه سیمین دانشور)

    نمایه

    مشخصات کتاب:

    جلوه‌هایی از ادبیات سیاسی امروز ایران (نقد داستان‌هایی از سیمین دانشور، عطاء الله مهاجرانی، خسرو حمزوی و ...)، محمدرضا سرشار، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1391، 264 صفحه، 5300 تومان.

    ماخذ: سایت کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


نقد «آنک آن یتیم نظر کرده»ـ 2/ سرشار: تألیف رمان اسلامی در ایران محقق شده است


محمدرضا سرشار در نشست نقد رمان «آنک آن یتیم نظر کرده» با اشاره به سخنان برخی فلاسفه در مورد تحقق‌ناپذیر بودن نوشتن رمان اسلامی گفت: تجربه رمان‌نویسی اسلامی در کشور ما نشان داد که این موضوع نه تنها تحقق‌پذیر است، بلکه محقق نیز شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، نشست نقد رمان «آنک آن یتیم نظر کرده»، نوشته محمدرضا سرشار عصر روز سه شنبه 18 مرداد با حضور نویسنده، سعید روح‌افزا و بتول مشکین فام در سرای داستان بنیاد ادبیات داستانی برگزار شد.

محمدرضا سرشار، نویسنده این رمان آخرین سخنران این مراسم بود.

وی در ابتدا با اشاره به سخنان مشکین فام گفت: متن فارسی این کتاب در جایزه کتاب سال ارشاد کشور عنوانی کسب نکرد؛ در حالی که ترجمه عربی آن عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی را به دست آورد. من البته نمی‌دانم که درباره سایر ترجمه‌ها از این اثر نیز این اتفاق می‌افتد یا نه. مثلا ترجمه انگلیسی این رمان هم که توسط پروفسور جیمز کلارک در آمریکا انجام شد با وجود اینکه گفته می‌شود بسیار زود به نتیجه رسید .

وی ادامه داد: البته ترجمه انگلیسی کتاب را پیش از انتشار به تایید استاد نیک آئین از مترجمان برجسته قرآن که متن آن را از عربی به انگلیسی ترجمه کرده است، نیز رساندیم، ولی نمی‌دانم چه انرژی‌ای برای این کار صرف شده که اینقدر زود ترجمه شد.

سرشار تصریح کرد: متن کتاب در حال حاضر تا پایان هجرت مسلمانان به حبشه را در بر می‌گیرد و هنوز کامل نشده است و به همین خاطر به نظر می‌رسد نمی‌توان از نظر پیرنگ قضاوتی در مورد این کار به صورت کامل داشت، البته قرار است این کار تا زمان رحلت ایشان نوشته شود که اگر این اتفاق افتاد آنگاه می‌توان در مورد آن قضاوت کرد.

این نویسنده و منتقد با اشاره به صحبت‌های روح افزا در مورد رمان بودن یا نبودن این کار نیز گفت: رمان مگر چیست؟ رمان روایت یک زندگی در مقطع طولانی با انشعابات داستانی فراوان است، چیزی مانند یک درخت نارون یا افرا که دارای تنه قوی و شاخه‌های پراکنده شده به اطراف است. به اعتقاد من این کار نیز رمانی است که در آن رسول اکرم (ص) محور است و بقیه شخصیت‌ها نیز به صورت حاشیه‌ای در کنار آن قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: برخی از اساتید فلسفه در کشور ما معتقدند نمی‌توانیم چیزی به نام رمان اسلامی تعریف کنیم چون با تعاریف فلاسفه غرب درباره رمان همخوان نیست، اما من در پاسخ به این دوستان گفتم که ما رمان اسلامی را نوشتیم و ثابت کردیم که خلق آن امکان‌پذیر است، مگر جز این است که ما به اندازه تعداد مکاتب فلسفی در جهان از رمان تعریف داریم؟ خب این هم تعریف ما از رمان است و به آن می‌گوییم رمان اسلامی.

وی در ادامه با اشاره به مشکلات نوشتن رمان‌های تاریخی - دینی گفت: در این داستان ما راجع به چیزی می‌نویسیم که همه مخاطبان درباره‌اش چیزهایی می‌دانند، حالا باید دوباره بخوانندش. این خیلی با نوشتن داستان در مورد سوژه‌ای که کسی از آن اطلاعی ندارد، متفاوت است.
.

ارسال نظر