آخرین خبر

  • • حمدرضا سرشار بر سر سفره خدا صدای آشنای دهه شصت و هفتاد میهمان برنامه سر سفره خدا خواهد شد.
  • یکشنبه 28 خردادماه 96

    به گزارش بولتن نیوز از روابط عمومی شبکه کودک سیما، محمد رضا سرشار نویسنده و قصه گوی محبوب قصه های ظهر جمعه در سحرگاه سه شنبه هجدهم رمضان مهمان برنامه سحرگاهی شبکه کودک سیما می شود.

    محمد رضا سرشار در دوران پیش از انقلاب اسلامی و قبل از زندانی شدن توسط رژیم ستم شاهی چهار کتاب داستان تالیف کرد و در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی حدود ۱۴۰ عنوان کتاب دیگر از وی، در قالب داستان، پژوهش، نقد و مباحث نظری ادبی، به شکل تألیف یا ترجمه برای کودکان و نوجوانان و بزرگسالان منتشر شد.

    آثار سرشار تاکنون، دست کم ۳۶ جایزه را در سطح کشور به خود اختصاص داده و برخی از آنها، در داخل و خارج کشور، به زبان های عربی، ترکی استانبولی، ترکمنی، روسی، انگلیسی و اردو، ترجمه شده‌است.

    علیرغم همه این فعالیتها و کارنامه درخشان ادبی، چیزی که استاد رهگذر را به بخشی از خاطرات مشترک ملت ایران تبدیل کرده است طنین صدای گرم او در ۲۴ سال گویندگی «قصه ظهر جمعه» شبکه سراسری رادیو است. گویی هنوز در میانه آن آهنگ دلنشین و فراموش نشدنی زمزمه می کند:«... و اما راویان آثار و ناقلان اخبار و طوطیان شیرین سخن شکر شکن سربازار معانی این چنین روایت کرده اند که ...

    برنامه سر سفره خدا برنامه سحرگاهی شبکه کودک سیما برای روزه اولی هاست که در حال و هوایی پرنشاط و کوکانه هر شب از ساعت سه بامداد الی چهار و سی دقیقه به صورت زنده تقدیم کودکان ایرانی می گردد.

آخرين نظرات خوانندگان

  • نامشخص: با تمام احترامی که برای آقای سرشار بخاطر خاطرات خوبب ادامه
  • روح الله احمدی زاده: فیلم سگ کشی ایشان معرف شخصیت و همان درگیری های ادامه
  • روح الله احمدی زاده: سال های دور در سینما فیلم سگ کشی جناب بهرام ادامه
  • محمد: بدون هیچ سابقه عملی یا تجربی آشنایی با کارگردانی و ادامه

آخرین کتاب

  • • پنجمین بازچاپ «سفر به جنوب»/ گزارش سرشار از رزمندگان نوجوان

  • شناسهٔ خبر: 4130367 - سه‌شنبه ۹ آبان ۱۳۹۶ - ۱۲:۴۲

    کتاب «سفر به جنوب» محمدرضا سرشار شامل روایتی از دیدار و گفتگوی وی با چند نوجوان رزمنده تجدید چاپ شد.
    به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب «سفر به جنوب» حاصل سفر محمدرضا سرشار به جبهه‌های جنوب کشور در اردیبهشت ماه سال ۱۳۶۵ است که در آن، مشاهدات نویسنده در کنار گفت‌وشنود او با چند نوجوان رزمنده در قالب گزارش نوشته شده است.

    درون مایه این کتاب به بررسی و انعکاس حضور پرشور نوجوانان ایرانی در جنگ تحمیلی اختصاص دارد. در این کتاب نویسنده یادداشت‌هایی را که حاصل گفت و گو با چند نوجوان در جبهه است را به صورت داستان روایت کرده است.

    از آنجایی که داستان‌ها درواقع نوعی مصاحبه مستند هستند بر جذابیت و باورپذیری این مجموعه افزوده است. خواننده با خوانش این داستان‌ها از نزدیک به مضامینی چون عشق به شهادت و عشق رزمندگان به امام را پی خواهد برد.

    توصیف‌های نویسنده از فضاها و موقعیت‌هایی که نوجوانان رزمنده در آن قرار دارند، دقیق و خواندنی است. در مجموع، کلیت مطالب کتاب حاضر، متن خواندنی به قلم یک نویسنده صاحب سبک و پیش کسوت از یک موقعیت جنگی است.

    این کتاب در نخستین جشنواره کتاب کودک و نوجوان بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس، به عنوان کتاب تقدیری برگزیده شد و جایزه گرفت.

    این اثر در ۵۵ صفحه با تیراژ ۲۵۰۰ نسخه و قیمت ۴۹۰۰ تومان توسط انتشارات سوره مهر به چاپ پنجم رسید.


برخی ناگفته ها در باره بهرام بیضایی

   بهرام بیضایی فرزند نصرت‌الله در سال 1317 ه. ش. در تهران به دنیا آمد.

   «بدبختانه من به دلیل تولدم در خانواده‌ای بی آزار [دقت کنید!]، از پدر و مادری که خوبی مرا می‌خواستند، در سال 1317، در تهران پایتخت ایران، خیلی زودتر از جسمم مجبور شدم از نظر بدنی بالغ شوم.»[1]

   در باره پدرش گفته است:

   «پدرم هرگز شغلی که دوست داشت و به خاطرش درس خوانده بود را به دست نیاورد. در پایان عمر بازنشسته عالی‌رتبه ثبت اسناد و املاک کشور بود.[2]»

   اما اشاره‌ای به سطح تحصیلات، رشته تحصیلی و اینکه وی چرا موفق به این امر نشده و عنوان شغلی او هنگام بازنشستگی، نکرده است.

   نخستین مدرسه‌ای که او به تحصیل در آن پرداخته، دبستان مختلط «خسرو خاور» بوده، که خواهر بزرگترش هم در آن تحصیل می‌کرده است. [3]

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌   «دو برادر دارم که یکی‌شان پنج سال و دیگری یازده سال از من کوچکتر است.»[4]

   بیضایی به این سبب که از یک خانواده بهایی بوده، از کودکی منزوی و مورد آزار همکلاسیها و هم‌مدرسه ای خود واقع می‌شده است. او در همین مصاحبه بلندش، که به صورت کتاب منتشر شده است، به طور سر بسته به این موضوع اشاره کرده است:

   «سال اولی که من مدرسه رفتم شش سالم بود و خواهرم هفت ساله. یادم هست کتک مفصلی خوردم و خواهرم کشان کشان کسی را که من را زده بود گرفت، برد دفتر و فریاد کرد که برادر من را زده است. [...] من حتی اسم پسری را که کتکم زد یادم هست.»[5]

   «من در سالهای پیش‌دبستانی و دبستان، تماشاگر خیلی از بازیها بودم و نه شرکت کننده در آنها. بازیهایی که می‌شد در آنها شرکت داشته باشم ولی مرا به بازی نمی‌گرفتند.»[6]

   «مشکل بزرگتر فضای بیرون خانه بود که همه‌اش زور بود، و همه‌اش باید احتیاط می‌کردیم و مواظب بودیم. [دقت کنید!] روی هم رفته خجالتی از آب درآمدم. الفاظی را داشتم ولی از گلویم درنمی‌آمد، و بعد خودم را سرزنش می‌کردم که چرا نگفتم.»‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌[7]

   «تا سال ششم [دبستان نظام قدیم] را در مدرسه علامه گذراندم که چهار راه لشکر بود. بعدش دیگر هی عوض شد. مشرف، ابومسلم، دارالفنون...

   - چرا مدرسه‌هایتان عوض می‌شد؟

   - دلایل زیادی داشت. یکی اینکه هی رد می‌شدم.»‌‌‌‌‌‌‌[8]

   «گرچه در حساب خوب نبودم و به زحمت و زور خودم را بالا می‌کشیدم، ولی ادبیات و علوم انسانی، جبران کننده بود. به هر حال، کارنامه‌هایی که دیگر ندارمشان، شاهدند که سال اول دبیرستان به خاطر سه صفر در خط و ورزش و اخلاق، رد شدم.»[9]

   «در سالهای دبیرستان گاهی مجبور بودم نخواسته، ساعتها با یک عده بیست سی نفری مهاجم، در مورد تهمتهایی که هدفش خانواده‌ام بود، درگیر بحث شوم. یا مجبور بودم از چیزهایی دفاع کنم که حقوق اولیه بشری است، و به دشنام بسته می‌شد، یا دلایل موجهی بیاورم برای تفاوتهایی که دارم. [توجه شود!] آنها با فریاد و تهدید مرا متوجه تفاوتهایم می‌کردند، و در واقع من متفاوت نبودم اگر رفتار متفاوتی با من نشده بود. هیچ جای دنیا آدمی مجبور نیست به تک تک مردم حساب پس بدهد. من نه ایران را برای دنیا آمدن انتخاب کرده بودم، نه تاریخ پشت سرم را، نه افکار و تضادهای غیرقابل فهم جامعه‌ام را، و نه حتی خانواده‌ام را. من اصلا نمی‌دانستم ایران کجاست. من اصلا نمی‌خواستم به دنیا بیایم، ولی حالا که آمدم و حالا که دارم به مدرسه ابومسلم در بازارچه آشیخ هادی می‌روم، باید جلوی کسانی بایستم که بعضی‌شان هم مسلح‌اند، نه فقط به خشم و ناسزا، که به چوب و تیغ، فقط برای اینکه با آنها در فحاشی به خانواده‌ام همصدا نشدم[10]

    «خانواده خودش مشکلاتی داشت. پدرم در شغلش، خواهرم در مدرسه‌اش. به‌علاوه میان همدرسهای خودم هم کشف فقر و ناداری بسیاری‌شان بیش از مشکلات خودم اذیتم می‌کرد. همان طوری که تعصبهای عادتی عده دیگرشان بیشتر فراری‌ام می‌داد[11]  

   «دیگر علاقه‌ام را از دست داده بودم. متنفر بودم ازمدرسه. دیر می‌رفتم، همیشه دیر می‌رسیدم، به درسها گوش نمی‌دادم، تنها گریزگاهم شده بود سینما.»[12]

   در خردادماه سال 1338، یعنی در 21 سالگی، سرانجام موفق شد از دبیرستان دارالفنون، دیپلم ادبی بگیرد. پس از آن نیز - به دلیلی که ذکر نشده - از خدمت سربازی معاف ‌شد.[13]

   «تقاضای استخدام وی در سازمان اطلاعات و امنیت [:ساواک] در ساختمان خیابان ایرانشهر در همان سال مورد بررسی قرار گرفت و در دانشکده ادبیات ادامه تحصیل داد.»[14]

   « - چه رشته‌ای می‌خواندید؟

   - ادبیات، آن هم به امید اینکه در آن، نمایشنامه نویسی درس بدهند. بعد وقتی دیدم خبری نیست بیرون آمدم.»[15]

   با همان مدرک تحصیلی دیپلم ادبی

   «در سال 1340 به استخدام اداره کل ثبت اسناد و املاک درآمد و یک سال بعد (1341) با سمت کارگردان به وزارت فرهنگ منتقل شد.»[16]

   «بهرام بیضایی در سال 1344 ازدواج کرد؛ که این ازدواج در دفتر بهائیت ثبت شد.»[17]

   کلیشه مربوط به ثبت این ازدواج در «دفتر لجنه ازدواج شهر به نمره 61-3978» در صفحه 78 کتاب «کانون نویسندگان ایران به روایت اسناد ساواک؛ از انتشارات مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات» آمده است. در قسمتی از این عقدنامه نوشته شده است:

   «از آنجایی که انتظام روابط انسانیت مبتنی بر استحکام مبانی مزاوجت و امر ازدواج در شریعت غرای جمال قدم جل اسمه الاعظم با حدود و شرایط متقنه متینه از اهم اوامر و احکام الهیه است لهذا با اطلاع محفل مقدس روحانی و حضور جمعی از شهود عقد نکاح دائمی با استجماع شرائط مقرره در کتاب مستطاب اقدس واقع گردید.

   در تاریخ 5 شهر الکمال سنه 122 بهائی مطابق 14 مرداد ماه سنه 1344 شمسی بین آقای بهرام بیضایی دارای ورقه هویت نمره 1119 صادره از ناحیه 5 شهر تهران و متولد سال 1317 ابن آقای نعمت‌الله و بانو نیره و مخدره دوشیزه نیر اعظم رانین، متولد 1322، بنت آقای نوروز علی و بانو زهرا بمهر مبلغ یک واحد بیانی ... خالص که قیمت آن معادل با /150/ ریال است که از زوج اخذ و بزوجه تسلیم گردید و رضای والدین حاصل شد و خطبه مبارکه نکاح تلاوت و آیتین مبارکتین انا کل لله راضون و انا کل لله راضیات بزبان زوج و زوجه جاری گشت.»

   ذیل عقدنامه نیز «امضای زوج و زوجه و رئیس و منشی محفل مقدس روحانی و شهود» و شماره دفتر لجنه ازدواج ( 3978-61) درج شده است.

   «وی در آبان ماه سال 1351 کیک مخصوص جشنواره را در حضور فرح [همسر محمدرضا پهلوی و ملکه او] برید.

    بهرام بیضایی [که با همان مدرک دیپلم ادبی] در دانشکده هنرهای زیبا [ی دانشگاه تهران] تدریس می‌کرد، به مدیریت آن دانشکده نیز ارتقا یافت و در سال 1354 در فستیوال فیلم لندن شرکت کرد.

   در سال 1356 تقاضای عضویت وی در هیئت امنای مؤسسات آموزش عالی وابسته به وزارت فرهنگ و هنر مورد موافقت محمدرضا پهلوی قرار گرفت و با حکم وی، به این سمت منصوب شد و در همین سال با حکم فرح پهلوی بهرای مدت سه سال به عضویت هیئت مدیره موزه آبگینه‌ها و سفالینه‌های ایران و فرهنگسرای نوبهار درآمد.

   مشارالیه در سال 1357 برای ساختن فیلم «تارا و ناشناس» در نامه‌ای به هوشنگ نهاوندی [: رئیس دفتر مخصوص فرح پهلوی]، تقاضای لباس و نیروی انتظامی کرد؛ که در این رابطه، فرح پهلوی چنین دستور داد:

   مراتب به تیمسار ازهاری [: نخست وزیری دولت حکومت نظامی و عامل کشتار بسیاری از مردم در جریان انقلاب] منعکس شود که در این مورد کمک نمایند.»[18]

   وی در دوران قبل از انقلاب، جدا از این قبیل حمایتها، از سوی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تحت ریاست عالیه فرح پهلوی و مدیرعاملی ندیمه مخصوصش - لیلی امیر ارجمند - نیز مورد حمایت جدیقرار گرفت. به گونه ای که جدا از چاپ یک کتابش به نام «حقیقت و مرد دانا» - که در آن نوعی پلورالیسم عقیدتی - تبلیغ می‌شود، بدون هیچ سابقه عملی یا تجربی آشنایی با کارگردانی و فیلمنامه‌نویسی، به کار در این زمینه دعوت و ساختن یک فیلم سینمایی  («عمو سبیلو») به عهده‌اش گذاشته شد.

   «در سال 1349 [...] ناگهان دوستی از کانون تلفن زد و گفت: شیروانلو می‌خواهد تو را ببیند. [...] او گفت: ما وقت خیلی کم داریم و یک خلاصه فیلمنامه، که می‌خواهم تو بسازی.

   من اول جا خوردم و بعد نشستم آن را خواندم و مانده بودم که چه جوابی بدهم، آخر آن خلاصه خیلی تلخ و تیره بود و من فکر می‌کردم فیلمی که مخاطبش بچه‌ها هستند چرا باید این‌قدر سرد و تلخ باشد. [....] اما گذشته از تلخی بیش از حد موضوع، به این فکر می‌کردم که آیا اصولا بلدم فیلم بسازم؟ من تا آن روز حتی یک دوربین را از نزدیک ندیده بودم، اصلا سر صحنه یک فیلم نرفته بودم، و تمام مطالعاتم در باره سینما را هم به خاطر قهر از سینماف سالها بود ول کرده بودم. خوشبختانه همان صبح هاشمی نژاد زنگ زده بود که به عنوان خبرنگار یا منتقد روزنامه‌شان بروم بروم جشن هنر شیراز. یعنی تنها جشن هنری که در زندگی توانستم بروم. من رفتم و امیدوار بودم در مدتی که سفر هستم اینها جا بزنند که معمولا سنت هم بود و می‌زدند. ولی وقتی برگشتم، دیدم تلفن کردند و گفتند: خب چی شد؟ ناچار شدم فیلمنامه را بنویسم.»[19]

   بیضایی که پس از پیروزی انقلاب، به سبب همان سوء‌ پیشینه‌های غیرقابل انکار فرهنگی، بسیاری از امتیازاتی را که در رژیم پهلوی داشت از دست داده بود و از سویی همسر و فرزندانش نیز به سبب وابستگی به فرقه گمراه و مرتد بهائیت از کشور به فرانسه کوچ کرده بودند، این بار کوشید با ساختن فیلمهایی تلخ و تیره و سیاه‌نمایی وضع موجود، به مقابله فرهنگی و سیاسی با نظام جمهوری اسلامی ایران بپردازد. به گونه‌ای که مؤلف کتاب «جدال با جهل» که خود از علاقه‌مندان به بیضایی و آثارش است، نتوانسته در این مصاحبه بلند مهربانانه، به برخی از این موارد اشاره نکند:

‌    «قهرمانان شما همه شکست می‌خورند. [...] یعنی حتی یک نفرشان هم نباید موفق باشد؟ فیلمنامه «اشغال» را می‌خواندم واقعا شکست دردناکی بود. آدم غمگین می‌شود.» (ص 54)

   «گفته می‌شود نگاه شما به مردم در فیلمنامه‌هایتان منفی است.» (ص 43)

  «مردم دیوانه نیستند ولی سفاک هم نیستند. در فیلم «سفر» آن جایی که بچه می‌رود نان بدزدد مردم او را می‌گیرند و می‌زنند.» (ص 46)

   «در «حقایقی در باره لیلا دختر ادریس» مردم نشان داده می‌شوند و آن مردم خبیث‌اند. ممکن است که شما نسبت به آنها دلسوزی هم داشته باشید ولی این ربطی به آن ندارد که آنها خبیث می‌نمایند.» (ص 48)

   «فرد شما از جامعه‌اش می‌برد تا فرد مورد نظر شما شود.» (ص 50)

   او همان کسی است که وقتی در رژیم خودکامه، ترور، شکنجه، وحشت و دست نشانده پهلوی فیلم می‌سازد، سعی می‌کند مسبب مسائل و مشکلات را مردم معرفی کند و در واقع رژیم پهلوی را تبرئه کند:

    «من نمی‌گویم عمل فردی تنها راه است. ولی آن را به صورت نمونه [در فیلم «رگبار»] نشان می‌دهم تا بگویم مشکل ما حکومت نیست، مشکل ما خود ما هستیم که راست نمی‌گوییم و تا وقتی ما عوض نشویم، چیز دیگری هم عوض نخواهد شد.» [20]

   یکی از مضامین مورد علاقه و تکرار بیضایی در فیلمهایش، غریبگی فرد در جامعه است؛ که طبعا به نوعی بازتاب زندگی همان اقلیت مرتد، منزوی و مورد نفرت جامعه ایران، یعنی بهائیان، چه در قبل و چه بعد از انقلاب بوده، و بیضایی و خانواده‌اش نیز به عنوان جزئی از این اقلیت مطرود، مشمول این احساس غریبگی و انزوا بوده‌اند:

   «اما اینکه اصلا چرا ما غریبگی را می‌خواهیم نشان بدهیم این است که غریبگی مضمون مورد علاقه من است. زیرا فرد غریبه باید خودش را به جامعه بقبولاند و جامعه باید فرد را بپذیرد و جامعه مقاومت می‌کند و غریبه مقاومت می‌کند تا پذیرفته‌های جامعه را نپذیرد. این کنش ویران‌کننده سازنده است. نوعی آزمایش تفاهم و آزمایش سنجیدن یکدیگر.»[21]

  

   بعد التحریر: نگارنده این سطور، پیش‌تر در یادداشتی با عنوان «فیلمنامه نویسی که می‌خواهد فیلمنامه نویس باقی بماند»، به سرقت ادبی و بدون ذکر ماخذ بیضایی از دو کتاب داستان «مادر»، نوشته لیو باورانکوا، ترجمه فاطمه زهروی و «مهاجر کوچک»، نوشته محمدرضا سرشار در نگارش فیلمنامه «باشو غریبه کوچک» پرداخته بودم. همچنین در کتاب «بیست سال تلاش»، و یادداشت کوتاهی، به بهایی الاصل بودن بهرام بیضایی تصریح کرده بودم. اما واقعیت این است که با وجود آنکه سالها بود یادداشتهای مربوط به این نوشته را هم داشتم قصد نداشتم آنها را تنظیم و منتشر کنم. اما وقتی مکررا دیدم که عده‌ای ناآگاه یا مغرض، با استفاده از بی‌اطلاعی مردم و حتی مسئولان، سعی در فریب دادن آنان در ارتباط با این شخص را دارند و حتی می‌کوشند چهره‌ای مسلمان و معتقد از او ارائه کنند و از این طریق بهره‌های خاص خود را ببرند، ناگزیر از قلمی کردن این سطور شدم.

 

   

  



[1] ص 28.  .جدال با جهل (گفتگو با بهرام بیضایی)؛ نوشابه امیری؛ نشر ثالث؛ چاپ سوم: 1388؛

[2] . همان؛ ص 12.

4 نظر

بدون هیچ سابقه عملی یا تجربی آشنایی با کارگردانی و فیلمنامه‌نویسی، به کار در این زمینه دعوت و ساختن یک فیلم سینمایی («عمو سبیلو») به عهده‌اش گذاشته شد.)

مگر کارگردان اخراجی ها چه سابقه ای درکارگردانی و سینما داشت که توانست اخراجی ها را بسازد ؟؟

سال های دور در سینما فیلم سگ کشی جناب بهرام بیضایی رادیدم
در ذهنم این سوال وجود داشت که ایشان چه پیام و مضمونی را دنبال میکند ؟ الان با خواندن این مصاحبه و نقد جناب سرشار متوجه ساختار فکری بیضایی شدم

فیلم سگ کشی ایشان معرف شخصیت و همان درگیری های کودکی جناب بیضایی است

با تمام احترامی که برای آقای سرشار بخاطر خاطرات خوبب که از قصه ظهر جمعه ایشان دارم، باید بگویم آقای بیضایی نویسنده فیلمنامه روز واقعه هستند که هرسال محرم از تلویزیون پخش میشود!!!

ارسال نظر