نامه های منتشر نشده زنده یاد مهدی آذر یزدی به محمدرضا سرشار - نامه سوم

متاسفانه صفحه اول این نامه مفقود شده است.بنابراین آنچه می خوانید از صفحه دوم آغاز می شود:
"[...]يكدوره تفسير الميزان در 23 جلد و يكدوره هم دائرة المعارف بزرگ اسلامي در چهار جلد قيمت ها ي رويش 9500 تومان است و با تخفيفي كه دادند يك فرهنگ مواد خريدم و خوشوقت و خوشبخت شدم و روي صفحه اول آنها هم نوشتم عطيه آقاي محمدرضا سرشار از مجله سوره نوجوان - براي اينكه بعد از من هم آن كسي كه كتابهاي عزيزم را تصرف مي كند اقلاً بداند كه آنها از كجا آمده - توضيح لازم اينكه مورد استفاده دو كتاب جند جلدي براي امثال بنده معلوم است اما فرهنگ مواد را براي آن ميخواهم كه وقتي چيزي مي خوانم و به كلمه بوكسيت يا روغن جلا ميرسم بايد بدانم كه اينها چيست و از كجا مي آيد و كسي را هم ندارم كه از او بپرسم و درس شيمي هم نخوانده ام كه بعضي چيزهاي جزئي را بدانم و آدم وقتي پايش شل است بيشتر هوس ميكند كه بدود. تا اينجا از جان و دل از شما متشكرم و از سوره و از سازمان اصلي آن كه اينطور امكاناتي را دارد كه بعضي كتابها را به مستحقش برساند.
اما يك نكته ديگر اينكه چند روز پيش در يك كتابفروشي يكي از كتابهاي شما را كه نديده بودم پيدا كردم كه توي آن دسته كتابهاي التفاتی نبود و معلوم بود که كمياب است. چند سال پيش در نشريه سال 65 شوراي كتاب كودك كه فهرست مقالات متوالي شما را درباره نقد كتاب ديده بودم كه در 20 شماره كيهان بچه ها چاپ شده و متآسف شده بودم كه چرا آن مجله را نخريده ام و حالا همه آنها را كه ظاهراً در اين كتاب[بیایید] ماهيگيري[بیاموزیم] جمع شده خواندم و خوشوقت شدم. البته اسم اين كتاب در نظر اول آن براعت استهلال اصطلاحي را ندارد. نقاشي روي جلدش هم قدري شلوغ و تاريك است .اما موتيفهاي داخلي آن خيلي بانمك و مطالب بسيار سنجيده و منطقي است و تقريباً جامع و مانع هم هست و خیلی آموزنده است. علاوه برمطالب تحقيقي درباره نقد كلی ٰ، ٰٰاز آنچه درباره كتاب موج نوشته شده بسيارمحظوظ شدم. چونكه بنده هم در آن سال از گزينش اين كتاب تعجب كرده بودم و هيچكس ديگر هم با اين صراحت در اين باره چيزي ننوشته بود و شما حق آنرا ادا كرده ايد كه دست مريزاد. ضمناً مطلب پاورقي ص43 بسيارمصاب و مطابق حق و واقع است. اين مرد كه حالا ديگر حسابش با كرام الكاتبين افتاده اصلاً يك دلقك تمام عيار بود كه قدري هم با شعر و ادب آشنا شده بود. من با او از نزديك آشنا بودم. به هيچ چيز معتقد نبود و هرچه بود ريا و تظاهر بود و آدم بيشرم و هتاك و وقيحي هم بود. از آن سالهاي 28و 29 كه در مقدمه كتابش سعيد نفيسي را مسخره كرد و نفيسي را وادار به نوشتن آن مقاله طنز هادي طفيلي كرد تا سال 41و 42 كه كتاب اسرارمگو را گردآوري كرد كه اسم مؤلف را البته ننوشت و ما كه توي كتابفروشي بوديم ميدانستيم كه از كارهاي ايشان است و بعد هم يك آدم حقه باز تر هم پيدا شد و جلد دوم اسرار مگو را ساخت و ايشان از اوشان عصباني شده بود و نمي توانست موضوع را علني كند. و نشتري كه در كتاب[بیایید] ماهيگيري[بیاموزیم] به اين شخص زده شد يكي از كارهاي ثواب است. البته كتابهاي شعري يا گزيده هاي ايشان را حالا هم زياد ميخرند .چونكه چاپ و کاغذ و جلدش به سعی كتابفروشي سيناي خيلي پاكيزه و خوش منظره است و آنرا همان مردمي كه گفته ايد ميخرند براي هديه دادن ؛و ميرود توي قفسه و خيلي كم خوانده مي شود.
بنده اخيراً به نمونه اي از كتاب نخواندن مردم برخوردم كه تعجب انگيز است: يك كتابفروشي بنام فروغي در اول خيابان شاه آباد هست متعلق به شخصي بنام سبزه علي پناهي كه تعدادي هم كتابهاي جورواجور منتشر كرده. ضمناً در سالهاي اخير يك كليات سعدي چاپ كرده با جلد زركوب و به قيمت 6000 تومان. و طبعاً در داخل اين جلد زركوب سه قسمت هست: گلستان و بوستان و غزليات سعدي. كه هريك شماره صفحه جداگانه دارد. آنوقت چاپخانه موقعي كه به غزليات رسيده صفحات بوستان و غزليات را با هم مخلوط كرده .قريب صد صفحه يك روي ورق را بوستان و روي ديگرش را غزليات چاب كرده و كتاب مخلوط و مسخره اي از كار درآمده. بهرحال اگر ناشر نفهميده آدم نفهمي است و اگر فهميده و بهمين حال كتاب را جلد كرده و به بازار آورده ،آدم متقلبی است.
بنده چند هفته قبل در یک کتابفروشی دیگر دیدم مقدار زیادی از این كليات سعدي راآورده اند .چون روي جلدش نوشته با مقدمه فروغي و عباس اقبال، ميخواستم بدانم اين مقالات را از كجا نقل كرده اند؛ كه اينهم حقه ديگري است . و چون كتاب را نگاه كردم به آن افتضاح چاپي برخوردم و به آن كتابفروش گفتم :آقا اين كتاب صد صفحه اشتباه چاپي دارد .اينها را نفروشيد و همه را به ناشرش پس بدهيد. اگر بفروشيد فردا همه خريداران آن را پس مي آورند و اسباب دردسر مي شود.
تمام منظورم از اين پرحرفي اين است كه آن كتابفروش جواب داد: برو بابا! ما تا حالا صد تا از اين كتاب را دانه دانه فروخته ايم و حتي يك نفر هم پس نياورده. اين مردم كتاب را كه نمي خوانند؛ فقط ميخرند!
و حرف توي حرف مي آيد و پرحرفي مي شود. مصداقش هم حكايتي است كه يادم نيست كجا خواندم: عربي نشسته بود و خربزه ميخورد. يكي آمد از آنجا بگذرد .عرب سلام كرد و گفت: بفرماييد بفرماييد .
آن شخص هم آمد و در خوردن خربزه همكاري كرد. وقتي خربزه تمام شد و آن شخص رفت، آنوقت عرب با خودش گفت: راست گفته اند كه الكلام يجر الكلام و السلام يجر الي البطيخ.
با تشكر و اميد عفو از زياده گوئيها
ارادتمند
مهدي آذريزدي
‌[امضا‍‌‍]
28/7/71"