<ويژگيهاي يك پيرنگ فني
            جمعه 10 تیر 1384

يكي از راههاي دستيابي به چنين پيرنگي، ترتيب و تنظيم حساب شده و هوشمندانه حوادث اعم ازاصلي و فرعي است. نويسنده نبايد خود را در قيد و بند ترتيب توالي زماني وقوع حوادث قرار دهد بلكه بسته به نياز تاثير مورد نظر خود از داستانش مي تواند در اين ترتيب دخالت كند. مثلا در برخي موارد، آن را به هم بريزد و جاي حادثه 1 و 3 را با يكديگر عوض كند. يا موردي را كه در ابتداي داستان است به انتهاي داستان ببرد. اين دخالت و جابجايي، لااقل به دو قصد انجام مي گيرد:

1- هر چه تاثير گذارتر كردن مضمون و محتواي مورد نظر نويسنده
2- ايجاد يا تقويت عامل انتظار و حفظ آن تا پايان داستان

اين عمل براي راز آميز شدن داستان و جلوگيري از خطي وصاف بودن داستان بكار مي رود و پيچ و خمهايي به آن داده مي شود تا علاقه خواننده تا پايان داستان حفظ شود.
يكي ديگر از ويژگيهاي يك پيرنگ فني وجود رابطه علت و معلولي بين حوادث مختلف است. هيچ يك از اتفاقاتي كه در داستان رخ مي دهد بي دليل و بدون ريشه نيست هر چند منشاء آنها بلافاصله آشكار نشود. اين حوادث بر شخصيتها اثر مي گذارند و شخصيتها نيز متقابلا بر حوادث مؤثرند.
البته بايد اين حوادث طبيعي و محتمل الوقوع به نظر برسند تا براي خواننده قابل پذيرش باشند نه اين كه دور از ذهن و محال به نظر آيند كه به «واقعيت نمايي » داستان مربوط است.
در هر اثر هنري حتي نوع واقعيتگراي آن، تخيل نويسنده نقشي قابل توجه ايفا مي كند. مبالغه، از طريق بزرگ نمايي برخي عناصر و كوچك نمايي بعضي عنصرهاي ديگرهست، حذف و اضافه هست و موارد ديگر همچنين تصرفها و دخالتهايي كه هنرمند در واقعيت مي كند تا از ميان آن،جنبه هايي را كه مورد نظرش است برجسته تر و چشمگيرتر كند. با اين همه، نكته ظريف و حساس در اين ارتباط اين است كه همه اين كارها بايد به گونه اي صورت گيرد كه حاصل كار، قابل قبول و باور پذير به نظر برسد.
«تصادف» يك چرخش ناگهاني در وقايع داستان است بي آنكه قهرمان داستان در آن دخيل باشد.
در بعضي موارد مي توان از عامل تصادف در داستان استفاده كردكه عبارتند از:

1- اگر شروع داستان با يك تصادف باشد. مثلا عوض شدن دو كيف يك شكل در كوپه قطار كه محتواي يكي از كيفها با ارزش باشد.
2- چنانچه تصادف عليه قهرمان داستان عمل كند.
3- اگر تصادف، درجهت پيچيده تر كردن پيرنگ داستان به كار گرفته شود.

پس ويژگيهاي يك پيرنگ فني سه مورد است: «راز آميزي، وجود رابطه علت و معلولي و واقعيت گرايي» كه يك نويسنده موفق از آنها بهره مي گيرد.

  كليه حقوق براي Sarshar.org محفوظ است. ©